Soru:
Üç üst âlem sisteminde yer alan canlılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bakterilerin hücre duvarı, peptidoglikan adı verilen özel bir yapıya sahiptir.
B) Arkeler, genellikle ekstrem koşullarda yaşayabilen ve hücre duvarı peptidoglikan içermeyen prokaryotlardır.
C) Ökaryotlar, zarla çevrili çekirdek ve organellere sahip hücrelerden oluşur.
D) Bakteriler ve arkeler, genetik materyallerini bir çekirdek zarı ile çevrelemişlerdir.
E) Tüm ökaryotlar çok hücreli organizmalar değildir; tek hücreli ökaryotlar da bulunur.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:Bu soruda, üç üst âlem (Bakteriler, Arkeler, Ökaryotlar) arasındaki temel farklar ve ortak özellikler sorgulanmaktadır.
Her bir şıkkı ayrı ayrı inceleyelim:
- [A] Bakterilerin hücre duvarı, peptidoglikan adı verilen özel bir yapıya sahiptir. Bu ifade doğrudur. Peptidoglikan, bakterilerin hücre duvarının temel bileşenidir ve onları arkelerden ve ökaryotlardan ayıran önemli bir özelliktir.
- [B] Arkeler, genellikle ekstrem koşullarda yaşayabilen ve hücre duvarı peptidoglikan içermeyen prokaryotlardır. Bu ifade doğrudur. Arkeler, yüksek sıcaklık, aşırı tuzluluk veya çok düşük pH gibi ekstrem ortamlarda yaşayabilen canlılardır. Hücre duvarları vardır ancak peptidoglikan içermezler; bunun yerine pseudopeptidoglikan veya glikoprotein gibi farklı yapılar içerirler. Aynı zamanda zarla çevrili çekirdekleri olmadığı için prokaryotturlar.
- [C] Ökaryotlar, zarla çevrili çekirdek ve organellere sahip hücrelerden oluşur. Bu ifade doğrudur. Ökaryot hücrelerin en belirgin özelliği, genetik materyallerinin bir çekirdek zarı ile çevrili olması ve mitokondri, endoplazmik retikulum, golgi aygıtı gibi zarla çevrili organellere sahip olmalarıdır.
- [D] Bakteriler ve arkeler, genetik materyallerini bir çekirdek zarı ile çevrelemişlerdir. Bu ifade yanlıştır. Bakteriler ve arkeler prokaryot canlılardır. Prokaryot hücrelerde zarla çevrili bir çekirdek bulunmaz. Genetik materyal (DNA) sitoplazmada serbest halde, genellikle nükleoid adı verilen bir bölgede bulunur. Çekirdek zarı, sadece ökaryot hücrelerde bulunan bir yapıdır.
- [E] Tüm ökaryotlar çok hücreli organizmalar değildir; tek hücreli ökaryotlar da bulunur. Bu ifade doğrudur. Örneğin, amip, paramesyum gibi protistler ve birçok maya türü tek hücreli ökaryotlardır. Bitkiler, hayvanlar ve mantarların çoğu çok hücreli ökaryotlardır.
Sonuç olarak, yanlış olan ifade D şıkkıdır.
