Soru:
Canlıların üç üst âlemi olan Bakteri, Arke ve Ökaryotlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bakteriler ve Arkeler prokaryot hücre yapısına sahipken, Ökaryotlar ökaryot hücre yapısına sahiptir.
B) Bakteri ve Arke hücrelerinde zarla çevrili organeller (çekirdek, mitokondri, kloroplast vb.) bulunmazken, Ökaryot hücrelerinde bu tür organeller bulunur.
C) Bakterilerin hücre duvarı peptidoglikan yapılıdır. Arkelerin hücre duvarı ise yalancı peptidoglikan veya protein/glikoprotein yapılı olabilir ve peptidoglikan içermez.
D) Tüm canlı âlemlerinde genetik materyal DNA'dır ve bu DNA, hücrenin sitoplazmasında serbest halde bulunur.
E) Ribozom, protein sentezinin gerçekleştiği ve tüm canlılarda ortak olarak bulunan, zarla çevrili olmayan bir organeldir.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:Bu soruyu çözmek için, Bakteri, Arke ve Ökaryot üst âlemlerinin temel özelliklerini karşılaştırmamız gerekmektedir.
- A seçeneği: Bakteriler ve Arkeler, çekirdek zarı ve zarla çevrili organelleri olmayan prokaryot hücre yapısına sahiptir. Ökaryotlar ise çekirdek zarı ve zarla çevrili organelleri olan ökaryot hücre yapısına sahiptir. Bu ifade doğrudur.
- B seçeneği: Prokaryot hücrelerde (Bakteri ve Arkeler) çekirdek, mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum gibi zarla çevrili organeller bulunmaz. Ökaryot hücrelerde ise bu organeller mevcuttur. Bu ifade doğrudur.
- C seçeneği: Bakteri hücrelerinin hücre duvarı peptidoglikan adı verilen özel bir yapıdan oluşur. Arkelerin hücre duvarı ise peptidoglikan içermez; yalancı peptidoglikan (psödopeptidoglikan) veya protein/glikoprotein yapılı olabilir. Bitkilerde selüloz, mantarlarda kitin gibi farklı yapıdaki hücre duvarları ökaryotlarda bulunur. Bu ifade doğrudur.
- D seçeneği: Tüm canlı âlemlerinde genetik materyal DNA'dır; bu kısım doğrudur. Ancak, "bu DNA, hücrenin sitoplazmasında serbest halde bulunur" ifadesi yanlıştır. Bakteri ve Arke hücrelerinde (prokaryotlar) DNA sitoplazmada serbest halde bulunurken, Ökaryot hücrelerinde DNA çekirdek içinde zarla çevrili olarak bulunur. Ayrıca, ökaryotlarda mitokondri ve kloroplast gibi organellerin de kendine ait halkasal DNA'sı vardır, ancak hücrenin temel genetik materyali çekirdek içindedir. Dolayısıyla, bu ifade tüm âlemler için geçerli değildir.
- E seçeneği: Ribozom, tüm canlılarda (Bakteri, Arke, Ökaryot) protein sentezini gerçekleştiren ve zarla çevrili olmayan tek organeldir. Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, D seçeneğindeki ifade yanlıştır.
