🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 32
Soru:
Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı Devleti, doğuda Safeviler ve Memlükler ile yoğun askeri mücadelelere girişmiştir. Bu mücadeleler sonucunda, $1514$ Çaldıran Savaşı ile Safevi tehlikesi bir süreliğine bertaraf edilmiş; $1516$ Mercidabık ve $1517$ Ridaniye Savaşları ile Memlük Devleti yıkılmıştır.

Bu askeri mücadelelerin Osmanlı Devleti'nin "cihan devleti" olma yolundaki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
A) İslam dünyasının liderliğinin Osmanlılara geçmesi.
B) Baharat Yolu'nun kontrolünün tamamen Osmanlı eline geçmesi.
C) Doğu Akdeniz ticaretinde Osmanlı egemenliğinin güçlenmesi.
D) Kutsal Topraklar'ın (Mekke ve Medine) Osmanlı himayesine girmesi.
E) Avrupa'da Osmanlı ilerleyişinin hızlanması ve batı sınırlarının genişlemesi.
Doğru Cevap: E

✍️ Çözüm:

Bu soru, Yavuz Sultan Selim dönemindeki doğu seferlerinin Osmanlı Devleti'nin "cihan devleti" olma sürecine etkilerini değerlendirmemizi istemektedir. Şıkları tek tek inceleyelim:


A) İslam dünyasının liderliğinin Osmanlılara geçmesi: Memlük Devleti'nin yıkılmasıyla birlikte halifelik Osmanlılara geçmiş ve Osmanlı Devleti, İslam dünyasının siyasi ve dini liderliğini üstlenmiştir. Bu durum, Osmanlı'nın cihan devleti vizyonunda önemli bir adımdır.


B) Baharat Yolu'nun kontrolünün tamamen Osmanlı eline geçmesi: Memlük Devleti'nin Mısır ve Suriye topraklarının ele geçirilmesiyle Baharat Yolu'nun önemli bir kısmı Osmanlı kontrolüne girmiştir. Bu, ekonomik olarak devleti güçlendirerek cihan devleti hedefine hizmet etmiştir.


C) Doğu Akdeniz ticaretinde Osmanlı egemenliğinin güçlenmesi: Mısır ve Suriye'nin fethiyle Doğu Akdeniz'deki kıyı şeridinin büyük bir bölümü Osmanlı denetimine girmiş, bu da bölgedeki Osmanlı ticari egemenliğini pekiştirmiştir.


D) Kutsal Topraklar'ın (Mekke ve Medine) Osmanlı himayesine girmesi: Memlük Devleti'nin yıkılmasıyla birlikte Hicaz bölgesi ve Kutsal Topraklar (Mekke ve Medine) da Osmanlı idaresine geçmiş, bu da Osmanlı padişahının İslam dünyasındaki prestijini artırmıştır.


E) Avrupa'da Osmanlı ilerleyişinin hızlanması ve batı sınırlarının genişlemesi: Yavuz Sultan Selim dönemindeki askeri mücadeleler ağırlıklı olarak doğu yönlüdür. Bu seferler, Osmanlı'nın dikkatini ve kaynaklarını doğuya yöneltmiş, bu nedenle Avrupa'daki ilerleyişi hızlandırmamış, aksine bu dönemde batı cephesinde büyük çaplı bir genişleme yaşanmamıştır. Avrupa'daki ilerleyişin hız kazandığı dönem daha çok Kanuni Sultan Süleyman dönemidir. Dolayısıyla bu ifade, Yavuz Sultan Selim'in doğu seferlerinin bir sonucu olarak sayılamaz.


Bu nedenlerle doğru cevap E şıkkıdır.