🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. sınıf felsefe 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo meb Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 36
Soru:
Siyaset felsefesinde devletin kökeni ve meşruiyeti üzerine farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bu görüşlerden bazıları, devletin bireyler arasındaki bir sözleşme sonucu ortaya çıktığını savunur.

Aşağıdaki filozoflardan hangisi, toplum sözleşmesi kuramının önemli temsilcilerinden biri değildir?
A) Thomas Hobbes
B) John Locke
C) Jean-Jacques Rousseau
D) Platon
E) Baruch Spinoza
Doğru Cevap: D

✍️ Çözüm:

Siyaset felsefesinde devletin kökenini açıklayan önemli kuramlardan biri toplum sözleşmesi kuramıdır. Bu kuram, devletin, bireylerin özgür iradeleriyle bir araya gelerek belirli hak ve özgürlüklerinden vazgeçmesi ya da bunları devretmesi sonucunda oluştuğunu savunur.


Seçeneklerde verilen filozoflardan Thomas Hobbes, John Locke ve Jean-Jacques Rousseau, toplum sözleşmesi kuramının en bilinen ve etkili temsilcileridir. Hobbes, insanların "insan insanın kurdudur" ilkesinden hareketle can güvenliği için devlete mutlak itaat etmeleri gerektiğini savunurken; Locke, insanların doğal haklarını korumak için devleti kurduğunu ve devletin bu hakları ihlal etmesi durumunda direnme hakkının doğduğunu belirtir. Rousseau ise insanların doğal iyiliğini korumak ve genel iradeyi temsil eden bir devlet kurmak amacıyla sözleşme yaptığını ileri sürer.


Baruch Spinoza da siyaset felsefesi üzerine eserler vermiş ve devletin bireylerin akılcı çıkarları doğrultusunda kurulduğunu, doğal hakların devlete devredildiğini savunarak bir tür sözleşmeci yaklaşıma sahiptir, ancak Hobbes, Locke ve Rousseau kadar net bir "toplum sözleşmesi" teorisyeni olarak öne çıkmaz. Yine de genel olarak sözleşmeci düşünceye yakın sayılabilir.


Ancak Platon, Antik Yunan filozofudur ve devletin kökenini idealar kuramına dayandırarak, adaletin ve erdemin bir yansıması olarak ideal devleti (siteyi) tasvir etmiştir. Onun "Devlet" adlı eserinde ele aldığı devlet anlayışı, bir toplum sözleşmesi sonucunda değil, filozof kralların yönettiği, her sınıfın kendi görevini yerine getirdiği organik bir yapı olarak ortaya çıkar. Dolayısıyla Platon, toplum sözleşmesi kuramının temsilcisi değildir.


Doğru cevap D seçeneğidir.