Soru:
İnsan kanının yapısı ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kan, vücudumuzda birçok önemli görevi üstlenen, karmaşık bir yapıdır. Temel olarak kan plazması ve kan hücrelerinden oluşur. Her bir bileşen, vücudun homeostasisini sürdürmede kritik bir role sahiptir.
A) Eritrositler (alyuvarlar), yapılarındaki hemoglobin proteini sayesinde oksijen ve karbondioksit taşınmasında görev alır.
B) Lökositler (akyuvarlar), vücudun savunmasında önemli rol oynar, fagositoz yapabilirler ve antikor üretebilirler.
C) Trombositler (kan pulcukları), çekirdeksiz hücre parçacıkları olup, kanın pıhtılaşmasında görev alırlar.
D) Kan plazması, kan hücreleri dışında yaklaşık $%90$ su, proteinler (albümin, globülin, fibrinojen vb.), hormonlar, inorganik tuzlar ve besin maddeleri içerir.
E) Kan plazmasında çözünmüş halde bulunan fibrinojen proteini, kanın pıhtılaşma sürecinde aktif rol oynamaz, sadece pıhtının oluştuğu ortamı sağlar.
Doğru Cevap: E
✍️ Çözüm:Bu soru, insan kanının temel bileşenlerinin yapıları ve görevleri hakkındaki bilgiyi ölçmektedir. Her bir şıkkı ayrı ayrı inceleyelim:
- A) Eritrositler (alyuvarlar): Eritrositler, kana kırmızı rengini veren ve yapılarında demir içeren hemoglobin molekülü bulunduran hücrelerdir. Hemoglobin, oksijen ve karbondioksit gazlarının taşınmasında anahtar rol oynar. Bu ifade doğrudur.
- B) Lökositler (akyuvarlar): Lökositler, vücudun bağışıklık sisteminin önemli bir parçasıdır. Fagositoz yaparak mikroorganizmaları yok edebilirler ve bazı türleri (B lenfositleri) antikor üreterek bağışıklık tepkilerinde görev alırlar. Bu ifade doğrudur.
- C) Trombositler (kan pulcukları): Trombositler, kemik iliğindeki megakaryosit adı verilen büyük hücrelerin parçalanmasıyla oluşan, çekirdeksiz hücre parçacıklarıdır. Kan damarlarında bir hasar meydana geldiğinde, kanın pıhtılaşma sürecini başlatarak kan kaybını önlerler. Bu ifade doğrudur.
- D) Kan plazması: Kan plazması, kanın sıvı kısmıdır ve kan hücreleri dışında birçok farklı maddeyi içerir. Yaklaşık $%90$ oranında su içerir ve geri kalan kısım proteinler (albümin, globülin, fibrinojen gibi), hormonlar, vitaminler, inorganik tuzlar (elektrolitler), besin maddeleri (glikoz, amino asitler, yağlar) ve atık ürünlerden oluşur. Bu ifade de doğrudur.
- E) Kan plazmasında çözünmüş halde bulunan fibrinojen proteini, kanın pıhtılaşma sürecinde aktif rol oynamaz, sadece pıhtının oluştuğu ortamı sağlar: Fibrinojen, kan plazmasında bulunan ve karaciğerde üretilen önemli bir proteindir. Kanama durumunda, pıhtılaşma faktörlerinin etkisiyle aktif hale gelen trombin enzimi, fibrinojeni çözünmez bir protein olan fibrine dönüştürür. Fibrin lifleri, kan hücrelerini ve trombositleri bir araya getirerek kan pıhtısını oluşturur. Dolayısıyla fibrinojen, kanın pıhtılaşma sürecinde aktif ve kritik bir rol oynar. İfade, fibrinojenin rol oynamadığını belirttiği için yanlıştır.
Bu nedenle, yanlış ifade E seçeneğinde verilmiştir.
