18. yüzyıl felsefesi, "Aydınlanma" olarak bilinen bir dönemi ifade eder. Bu dönemde felsefenin temel hedefi, insan aklının ön plana çıkarılması ve bireyin kendi aklını kullanarak bağımsız düşünme yeteneğini geliştirmesidir. Soru metninde de belirtildiği gibi, "İnsan aklının, her türlü dogmatik düşünceden ve geleneksel otoriteden bağımsız olarak bilgiye ulaşabileceği ve toplumu dönüştürebileceği inancı yaygındır." Kant'ın "Aydınlanma Nedir?" sorusuna verdiği cevap da bu durumu destekler: "İnsanın kendi suçuyla düşmüş olduğu ergin olmayış durumundan kurtulmasıdır." Bu ifade, bireyin başkalarının rehberliğine ihtiyaç duymadan, kendi aklını kullanma cesaretini göstermesi gerektiğini vurgular. Bu bağlamda, şıkları inceleyelim:
A) Bireyin aklını kullanarak özerk bir şekilde düşünmesini ve hareket etmesini teşvik etmek: Bu şık, Aydınlanma felsefesinin ve Kant'ın tanımının tam olarak yansıttığı temel amacıdır. Akıl yoluyla özerklik ve bağımsız düşünme, dönemin ana fikridir.
B) Metafizik sistemler kurarak evrenin nihai yapısını açıklamak: Metafizik, 18. yüzyıl öncesinde ve kısmen 19. yüzyılın başında (özellikle Alman İdealizmi'nde) önemli olsa da, Aydınlanma'nın temel amacı genellikle bilginin sınırlarını sorgulamak ve deneyime dayalı bilgiye odaklanmak olmuştur. Kant dahi metafiziği eleştirel bir süzgeçten geçirmiştir.
C) Dini dogmaları sorgusuz kabul ederek toplumsal düzeni sağlamak: Aydınlanma, tam tersine dini dogmaları ve geleneksel otoriteleri sorgulayan, akla dayalı bir dünya görüşü oluşturmayı hedeflemiştir.
D) Geleneksel otoriteyi güçlendirerek toplumsal hiyerarşiyi korumak: Bu şık da Aydınlanma felsefesinin ruhuna tamamen aykırıdır. Dönem, geleneksel otoritelerin (kilise, mutlak monarşi vb.) eleştirilip dönüştürülmesini savunmuştur.
E) Bilimsel bilginin yerine sezgisel ve mistik bilgiyi ön plana çıkarmak: Aydınlanma, bilime ve akılcı bilgiye büyük önem vermiş, mistik veya sezgisel bilginin yerine deneysel ve rasyonel bilgiyi koymayı amaçlamıştır.
Bu nedenle, 18. yüzyıl felsefesinin temel amacı, bireyin aklını kullanarak özerk bir şekilde düşünmesini ve hareket etmesini teşvik etmektir.
