🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

12. sınıf fizik 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 28
Soru:
Fotoelektrik olayda, bir metal yüzeye düşürülen ışığın frekansı $f$, şiddeti $I$ ve metalin eşik frekansı $f_0$ olsun. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
(Metalden elektron sökülmesi için gerekli koşulların sağlandığı varsayılmaktadır.)
A) Işığın frekansı $f_0$'dan küçükse, şiddeti ne olursa olsun metalden elektron sökülmez.
B) Sökülen elektronların maksimum kinetik enerjisi, düşen ışığın frekansına bağlıdır.
C) Sökülen elektronların sayısı (fotoakım), düşen ışığın şiddetine bağlıdır.
D) Sökülen elektronların maksimum kinetik enerjisi, düşen ışığın şiddetine bağlıdır.
E) Metalin eşik frekansı, metalin cinsine bağlıdır.
Doğru Cevap: D

✍️ Çözüm:

Fotoelektrik olayın temel prensiplerini inceleyelim:

1. Eşik Frekansı ve Eşik Dalga Boyu: Bir metal yüzeyden elektron sökülebilmesi için düşen ışığın frekansının belirli bir eşik frekansından ($f_0$) büyük veya eşit olması gerekir. Bu eşik frekansı, metalin türüne bağlı bir özelliktir. Eğer düşen ışığın frekansı eşik frekansından küçükse ($f < f_0$), ışığın şiddeti ne kadar artırılırsa artırılsın, metalden elektron sökülmez. Bu, A seçeneğinin doğru olduğunu gösterir. E seçeneği de bu nedenle doğrudur.

2. Foton Enerjisi ve İş Fonksiyonu: Fotoelektrik olayda, her bir foton enerjisini ($E = hf$) bir elektrona aktarır. Elektronun metalden ayrılması için belirli bir enerjiye ($W_0$, iş fonksiyonu) ihtiyacı vardır. İş fonksiyonu, $W_0 = hf_0$ ile ifade edilir.

3. Sökülen Elektronların Maksimum Kinetik Enerjisi: Einstein'ın fotoelektrik denklemi, sökülen elektronların maksimum kinetik enerjisini ($E_{k_{maks}}$) şöyle ifade eder:
$E_{k_{maks}} = hf - W_0 = hf - hf_0$
Bu denklemden de anlaşılacağı üzere, sökülen elektronların maksimum kinetik enerjisi, düşen ışığın frekansına ($f$) bağlıdır (frekans arttıkça kinetik enerji artar). Bu, B seçeneğinin doğru olduğunu gösterir.

4. Işık Şiddeti ve Sökülen Elektron Sayısı: Işık şiddeti, birim zamanda metal yüzeye düşen foton sayısıyla orantılıdır. Eğer düşen ışığın frekansı eşik frekansından büyükse ($f > f_0$), ışık şiddetinin artırılması, birim zamanda daha fazla fotonun metal yüzeye düşmesi anlamına gelir. Bu da birim zamanda sökülen elektron sayısını artırır, dolayısıyla oluşan fotoakımı artırır. Bu, C seçeneğinin doğru olduğunu gösterir.

5. Işık Şiddeti ve Maksimum Kinetik Enerji: Işık şiddeti, foton sayısını etkilerken, her bir fotonun enerjisini değiştirmez. Her bir fotonun enerjisi, yalnızca frekansına bağlıdır ($E = hf$). Dolayısıyla, ışık şiddeti artırıldığında daha fazla elektron sökülse de, sökülen elektronların maksimum kinetik enerjisi değişmez; bu enerji sadece düşen ışığın frekansına ve metalin iş fonksiyonuna bağlıdır. Bu durum, D seçeneğinin yanlış olduğunu gösterir.

Sonuç olarak, yanlış olan ifade D seçeneğidir.