Kimya sınavına hazırlanan gençler, atomların dünyasına hoş geldiniz! Bu yazımızda, TYT kimya konularının temel taşlarından olan izotop, izoton, izobar ve izoelektronik kavramlarını basit ve akılda kalıcı bir şekilde öğreneceğiz. Hazırsanız, atomların gizemli dünyasına dalalım!
İzotoplar, atom numaraları (proton sayıları) aynı fakat kütle numaraları (proton + nötron sayısı) farklı olan atomlardır. Yani, aynı elementin farklı türleridir diyebiliriz.
Örnek: Hidrojenin üç izotopu vardır: Protium ($^1_1H$), Döteryum ($^2_1H$) ve Trityum ($^3_1H$). Hepsinin atom numarası 1'dir (1 protonları var), ancak nötron sayıları farklıdır (0, 1 ve 2 nötron).
İzotonlar, nötron sayıları aynı fakat proton sayıları farklı olan atomlardır. Yani, farklı elementlere ait atomların nötron sayıları eşitse, bu atomlara izoton diyoruz.
Örnek: $^14_6C$ (Karbon-14) ve $^15_7N$ (Azot-15) izotondur. Her ikisinde de 8 nötron bulunur.
İzobarlar, kütle numaraları aynı fakat proton sayıları farklı olan atomlardır. Yani, farklı elementlere ait atomların toplam proton ve nötron sayıları eşitse, bu atomlara izobar diyoruz.
Örnek: $^40_{18}Ar$ (Argon-40) ve $^40_{20}Ca$ (Kalsiyum-40) izobardır. Her ikisinin de kütle numarası 40'tır.
İzoelektronik tanecikler, elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı olan atom veya iyonlardır. Bu taneciklerin proton sayıları farklı olabilir.
Örnek: $Na^+$ (Sodyum iyonu), $Ne$ (Neon atomu) ve $F^-$ (Flor iyonu) izoelektroniktir. Her birinin 10 elektronu vardır.
Umarım bu açıklamalar, izotop, izoton, izobar ve izoelektronik kavramlarını anlamanıza yardımcı olmuştur. Sınavda başarılar!
