🏭 Sanayinin Dağılışını Etkileyen Faktörler
Sanayinin bir bölgede gelişip diğerinde daha az gelişmesinin birçok nedeni var. Bu nedenlere sanayinin dağılışını etkileyen faktörler diyoruz. Gelin, bu faktörlere yakından bakalım:
- 💰 Sermaye: Bir fabrikayı kurmak ve işletmek için paraya ihtiyaç vardır. Sermaye olmadan sanayi gelişemez.
- 🏞️ Doğal Kaynaklar: Hammaddeye yakınlık, sanayinin gelişimi için çok önemlidir. Örneğin, demir-çelik fabrikaları genellikle demir madeninin bulunduğu yerlere yakın kurulur.
- 💪 İş Gücü: Fabrikalarda çalışacak insanlara ihtiyaç vardır. Nüfusun fazla olduğu yerlerde iş gücü daha kolay bulunur.
- ⚙️ Ulaşım: Ürünlerin taşınması için iyi bir ulaşım ağı gereklidir. Limanlar, demiryolları ve karayolları sanayinin geliştiği yerlerde önemlidir.
- ⚡ Enerji Kaynakları: Fabrikaların çalışması için enerjiye ihtiyaç vardır. Kömür, petrol, doğalgaz gibi enerji kaynaklarına yakınlık sanayi için avantajdır.
- 🌍 İklim: Bazı sanayi kolları için uygun iklim koşulları önemlidir. Örneğin, çay fabrikaları genellikle yağışlı bölgelerde bulunur.
- 💧 Su Kaynakları: Bazı sanayi dalları çok fazla su kullanır. Tekstil ve kağıt fabrikaları gibi. Bu nedenle su kaynaklarına yakınlık önemlidir.
- 📡 Pazar: Üretilen ürünlerin satılacağı bir pazarın olması gerekir. Büyük şehirler ve ticaret merkezleri pazar açısından önemlidir.
❓ ÖSYM Ne Sordu?
ÖSYM, sanayinin dağılışını etkileyen faktörlerle ilgili çeşitli sorular sormuştur. Bu sorularda genellikle aşağıdaki konular üzerinde durulmuştur:
- 📍 Hangi sanayi kolunun hangi faktörden daha çok etkilendiği
- 🗺️ Türkiye'de sanayi kollarının dağılışı ve nedenleri
- 🌍 Farklı ülkelerdeki sanayi bölgelerinin gelişmesinde etkili olan faktörler
Şimdi, ÖSYM'nin geçmiş yıllarda sorduğu bazı örnek sorulara bakalım:
Örnek Soru 1:
Aşağıdakilerden hangisi, bir bölgede demir-çelik sanayisinin gelişmesinde en etkili olan faktördür?
A) İklim koşulları
B) Su kaynakları
C) Demir cevheri yatakları
D) Nüfus yoğunluğu
E) Ulaşım olanakları
Çözüm: Demir-çelik sanayisi için en önemli faktör, demir cevheri yataklarına yakınlıktır. Bu nedenle cevap C şıkkıdır.
Örnek Soru 2:
Türkiye'de otomotiv sanayisi en çok hangi bölgede gelişmiştir ve bunun nedeni nedir?
A) Doğu Anadolu Bölgesi - Ucuz iş gücü
B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi - Petrol kaynakları
C) Marmara Bölgesi - Ulaşım olanakları ve pazar
D) Karadeniz Bölgesi - Su kaynakları
E) İç Anadolu Bölgesi - Tarım ürünleri
Çözüm: Türkiye'de otomotiv sanayisi en çok Marmara Bölgesi'nde gelişmiştir. Bunun nedeni, bölgenin ulaşım olanaklarının gelişmiş olması ve büyük bir pazara sahip olmasıdır. Bu nedenle cevap C şıkkıdır.
💡 Sınava Hazırlık İpuçları
- 📚 Konu anlatımlarını dikkatlice okuyun.
- 📝 Önemli kavramları not alın.
- 🧠 Bol bol soru çözün.
- 🗺️ Türkiye haritası üzerinde sanayi bölgelerini inceleyin.
- 📰 Güncel ekonomik gelişmeleri takip edin.
Umarım bu bilgiler, AYT Coğrafya sınavına hazırlanırken size yardımcı olur. Başarılar!
