?⚖️ Danıştay'ın Yargısal Görevleri
Danıştay, Türkiye Cumhuriyeti'nde idari yargının en üst mahkemesidir. Temel görevi, idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunu denetlemektir. Bu denetim, hem ilk derece mahkemesi sıfatıyla hem de temyiz mahkemesi sıfatıyla gerçekleştirilir.
- ?️ İdari Davaların Görülmesi: Danıştay, bazı önemli ve özellikli idari davalara ilk derece mahkemesi olarak bakar.
- ⚖️ Temyiz İncelemesi: İdare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz incelemesini yapar.
- ? İçtihat Birliği Sağlama: Farklı idari mahkemeler arasındaki kararlarda ortaya çıkan içtihat farklılıklarını gidermek amacıyla içtihatları birleştirme kararları alır.
? İlk Derece Mahkemesi Olarak Danıştay
Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığı davalar, genellikle ülke genelini ilgilendiren, önemli ve karmaşık hukuki meseleleri içerir.
- ? Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı açılan iptal davaları doğrudan Danıştay'da görülür.
- ? Bakanlar Kurulu Kararları: (Mülga) Eski Bakanlar Kurulu tarafından alınan kararlara karşı açılan iptal davaları da Danıştay'ın görev alanındaydı.
- ? Merkezi İdare Kuruluşlarının Düzenleyici İşlemleri: Örneğin, bir bakanlığın çıkardığı yönetmeliğe karşı açılan bir dava, belirli şartlar altında doğrudan Danıştay'da görülebilir.
- ? Uluslararası Anlaşmalar: Uluslararası anlaşmaların uygulanmasıyla ilgili bazı davalar da ilk derece olarak Danıştay'ın görev alanına girebilir.
? Temyiz Mahkemesi Olarak Danıştay
Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı yapılan temyiz başvurularını inceleyerek, hukuka uygunluğunu denetler.
- ? Hukuka Uygunluk Denetimi: Yerel mahkemelerin kararlarının hukuka uygun olup olmadığını inceler.
- ⚖️ Kanun Yararına Bozma: Bir kararın hukuka aykırı olmasına rağmen, tarafların temyiz başvurusunda bulunmaması durumunda, Danıştay Başsavcısı'nın başvurusu üzerine "kanun yararına bozma" kararı verebilir.
- ? Karar Düzeltme: Danıştay'ın verdiği kararlara karşı, belirli şartlar altında karar düzeltme yoluna başvurulabilir. Bu başvuru da Danıştay tarafından incelenir.
- ✔️ Onama ve Bozma Kararları: Temyiz incelemesi sonucunda, yerel mahkemenin kararını onayabilir veya bozabilir. Bozma kararı verilmesi durumunda, dosya yeniden görüşülmek üzere ilgili mahkemeye gönderilir.
