Kimyasal tepkime denkleştirme, kimyasal reaksiyonların nicel olarak doğru bir şekilde ifade edilmesini sağlar. Kütlenin korunumu yasası gereği, bir kimyasal tepkimede atomlar yok olmaz veya yoktan var olmaz; sadece yeniden düzenlenirler. Bu nedenle, tepkimeye giren maddelerdeki (reaktifler) her bir elementin atom sayısı, ürünlerdeki aynı elementin atom sayısına eşit olmalıdır. Şimdi, bu denkleştirme işlemini çeşitli örneklerle inceleyelim.
Tepkime: H2 + O2 → H2O
Denkleştirilmiş Hali: 2H2 + O2 → 2H2O
Açıklama: Başlangıçta oksijen atomları eşit değil. Ürün tarafında bir oksijen atomu varken, reaktif tarafında iki tane var. Bu nedenle, H2O'nun önüne 2 katsayısı getirilir. Ancak bu durum hidrojen atomlarının sayısını da değiştirir. Hidrojen atomlarının sayısını eşitlemek için H2'nin önüne de 2 katsayısı eklenir.
Tepkime: CH4 + O2 → CO2 + H2O
Denkleştirilmiş Hali: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O
Açıklama: Karbon atomları zaten eşit. Hidrojen atomlarını eşitlemek için H2O'nun önüne 2 katsayısı getirilir. Son olarak, oksijen atomlarını eşitlemek için O2'nin önüne 2 katsayısı eklenir.
Tepkime: Fe + O2 → Fe2O3
Denkleştirilmiş Hali: 4Fe + 3O2 → 2Fe2O3
Açıklama: Bu tepkimede, demir ve oksijen atomlarının sayısını eşitlemek biraz daha karmaşıktır. En küçük ortak katları bularak ilerlemek faydalı olacaktır. Demir için 4 ve oksijen için 3 katsayıları kullanılarak denkleştirme sağlanır.
Tepkime: N2 + H2 → NH3
Denkleştirilmiş Hali: N2 + 3H2 → 2NH3
Açıklama: Azot atomları başlangıçta eşit. Ancak hidrojen atomlarını eşitlemek için NH3'ün önüne 2 katsayısı getirilir. Bu durum azot atomlarının sayısını da değiştirir. Azot atomlarının sayısını eşitlemek için N2'nin önüne herhangi bir katsayı eklenmez (zaten eşit). Hidrojen atomlarını eşitlemek için H2'nin önüne 3 katsayısı eklenir.
Kimyasal tepkime denklemlerini denkleştirmek, pratik gerektiren bir beceridir. Ne kadar çok örnek çözerseniz, o kadar hızlı ve doğru bir şekilde denkleştirme yapabilirsiniz. Başarılar!