📐 Oran Orantı Nedir?
Oran orantı, matematikte çok önemli bir konudur. Günlük hayatta karşılaştığımız birçok problemi çözmemize yardımcı olur. Örneğin, bir tarifteki malzemeleri kişi sayısına göre ayarlamak veya bir haritadaki mesafeyi gerçek mesafeye çevirmek için oran orantıyı kullanırız.
- 🍎 Oran: İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasına oran denir. Örneğin, bir sınıftaki kız öğrencilerin sayısının erkek öğrencilerin sayısına oranı.
- 📏 Orantı: İki veya daha fazla oranın eşitliğine orantı denir. Örneğin, $\frac{a}{b} = \frac{c}{d}$ bir orantıdır.
📚 Oran Orantı Çeşitleri
Oran orantının iki temel çeşidi vardır:
- ✅ Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa, bu çokluklar doğru orantılıdır. Örneğin, bir malın miktarı arttıkça ödenen para da artar.
- ❌ Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa, bu çokluklar ters orantılıdır. Örneğin, bir işi yapan işçi sayısı arttıkça işin bitme süresi azalır.
📝 Oran Orantı Problemleri Nasıl Çözülür?
Oran orantı problemlerini çözmek için aşağıdaki adımları izleyebiliriz:
- 1️⃣ Problemi Anla: Öncelikle problemi dikkatlice okuyup neyin sorulduğunu anlamalıyız.
- 2️⃣ Orantıyı Kur: Verilen bilgilerle doğru veya ters orantıyı kurmalıyız.
- 3️⃣ Denklemi Çöz: Orantıdan elde ettiğimiz denklemi çözerek bilinmeyeni bulmalıyız.
➕ Doğru Orantı Problemi Örneği
3 kilogram elma 15 TL ise, 5 kilogram elma kaç TL'dir?
Çözüm:
Elma miktarı arttıkça ödenecek para da artacağından doğru orantı vardır.
$\frac{3}{15} = \frac{5}{x}$
$3x = 75$
$x = 25$ TL
➖ Ters Orantı Problemi Örneği
6 işçi bir işi 12 günde bitirirse, 9 işçi aynı işi kaç günde bitirir?
Çözüm:
İşçi sayısı arttıkça işin bitme süresi azalacağından ters orantı vardır.
$6 \cdot 12 = 9 \cdot x$
$72 = 9x$
$x = 8$ gün
📚 Oran Orantı Çalışabileceğin Kaynaklar
Oran orantı konusunu daha iyi anlamak ve pekiştirmek için aşağıdaki kaynaklardan faydalanabilirsin:
- 📕 Ders Kitapları: Okulundaki matematik ders kitabındaki oran orantı konusunu tekrar gözden geçir.
- 📒 Çözümlü Soru Bankaları: Farklı zorluk seviyelerindeki soruları çözerek pratik yapabilirsin.
- 💻 Online Eğitim Platformları: Khan Academy, Tonguç Akademi gibi platformlarda konu anlatımı ve soru çözümü videoları bulabilirsin.
- 📱 Mobil Uygulamalar: Matematik öğrenme uygulamaları ile istediğin zaman, istediğin yerde pratik yapabilirsin.