Plankton nedir Test 2

Küresel iklim değişikliği sürecinde okyanus asitlenmesi artmaktadır. Bu durumun kalsiyum karbonat kabuğa sahip planktonlar üzerindeki en olası etkisi nedir?

A) Büyüme hızlarının artması
B) Kabuk oluşumunun zorlaşması
C) Üreme kapasitelerinin artması
D) Fotosentez hızlarının yükselmesi

Sevgili öğrenciler, bu soru küresel iklim değişikliğinin önemli bir sonucu olan okyanus asitlenmesinin deniz canlıları üzerindeki etkilerini anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:

• Öncelikle, küresel iklim değişikliği ile birlikte atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) miktarı artmaktadır. Bu fazla karbondioksitin önemli bir kısmı okyanuslar tarafından emilir.
• Okyanus suyunda çözünen karbondioksit, kimyasal reaksiyonlar sonucunda karbonik asit ($H_2CO_3$) oluşturur. Bu karbonik asit, daha sonra hidrojen iyonları ($H^+$) ve bikarbonat iyonlarına ($HCO_3^-$) ayrışır.
• Sudaki hidrojen iyonlarının ($H^+$) artması, okyanus suyunun pH değerini düşürür, yani suyu daha asidik hale getirir. İşte bu duruma okyanus asitlenmesi denir.
• Deniz suyundaki hidrojen iyonları ($H^+$) arttığında, kalsiyum karbonat ($CaCO_3$) kabuk ve iskelet oluşturan canlılar için hayati önem taşıyan karbonat iyonları ($CO_3^{2-}$) ile reaksiyona girerek bikarbonat iyonlarına dönüşürler. Bu durum, serbest karbonat iyonlarının miktarını azaltır.
• Kalsiyum karbonat kabuğa sahip planktonlar (ve mercanlar, istiridyeler gibi diğer deniz canlıları), kabuklarını oluşturmak ve korumak için deniz suyundaki kalsiyum ($Ca^{2+}$) ve karbonat ($CO_3^{2-}$) iyonlarına ihtiyaç duyarlar.
• Okyanus asitlenmesi nedeniyle karbonat iyonlarının ($CO_3^{2-}$) azalması ve suyun daha asidik hale gelmesi, bu canlıların kalsiyum karbonat kabuklarını oluşturmasını ve mevcut kabuklarını sürdürmesini zorlaştırır. Hatta bazı durumlarda mevcut kabukların çözünmesine bile neden olabilir.
• Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:
• A) Büyüme hızlarının artması: Asidik ortam ve kabuk oluşumundaki zorluk, canlılar için stres yaratır ve genellikle büyümeyi olumsuz etkiler. Bu nedenle doğru değildir.
• B) Kabuk oluşumunun zorlaşması: Yukarıda açıklandığı gibi, karbonat iyonlarının azalması ve asidik ortam, kalsiyum karbonat kabuk oluşumunu doğrudan ve olumsuz yönde etkiler. Bu en olası etkidir.
• C) Üreme kapasitelerinin artması: Stresli ve elverişsiz koşullar altında üreme kapasitesinin artması beklenmez, aksine azalması daha olasıdır. Bu nedenle doğru değildir.
• D) Fotosentez hızlarının yükselmesi: Kalsiyum karbonat kabuklu planktonların fotosentez yapabilen türleri olsa da, okyanus asitlenmesinin birincil ve en doğrudan etkisi kabuk oluşumu üzerinedir, fotosentez hızı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu bilimsel olarak gösterilmemiştir. Bu nedenle doğru değildir.

Cevap B seçeneğidir.