Akraba evliliği 8. sınıf fen bilimleri ders notları Test 1

Bir popülasyonda akraba evliliklerinin artması durumunda aşağıdakilerden hangisi gözlenir?

A) Genetik çeşitlilik artar
B) Heterozigot birey sayısı artar
C) Homozigot birey sayısı artar
D) Baskın gen frekansı azalır

Bu soruda, bir popülasyonda akraba evliliklerinin artmasının genetik sonuçlarını anlamamız isteniyor. Hadi bu konuyu adım adım, dikkatlice inceleyelim:

• Akraba Evliliği (Inbreeding) Nedir?

  Akraba evliliği, genetik olarak birbirine yakın bireylerin çiftleşmesidir. Örneğin, kuzenler arası evlilikler bu duruma bir örnektir. Bu durum, ortak atalardan gelen genlerin yavrulara geçme olasılığını artırır. Yani, yavruların her iki ebeveyninden de aynı aleli (bir genin farklı versiyonları) alma ihtimali yükselir.

• Homozigotluk ve Heterozigotluk Kavramları:

  Bir bireyde bir genin iki aleli aynı ise (örneğin, her iki alel de 'A' ise AA veya her ikisi de 'a' ise aa), bu birey homozigottur. Eğer iki alel farklı ise (örneğin, bir alel 'A' diğer alel 'a' ise Aa), bu birey heterozigottur.

• Akraba Evliliğinin Genotip Frekanslarına Etkisi:

  Akraba evliliği, bir popülasyondaki gen frekanslarını (yani baskın veya çekinik bir genin popülasyondaki genel oranını) doğrudan değiştirmez. Ancak, genlerin bireylerdeki dağılımını, yani genotip frekanslarını (AA, Aa, aa genotiplerinin oranlarını) önemli ölçüde etkiler. Akraba evlilikleri arttığında, ebeveynlerin ortak atalardan aynı alelleri taşıma olasılığı yükselir. Bu da yavruların her iki ebeveyninden de aynı aleli alarak homozigot olma ihtimalini artırır.

• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) Genetik çeşitlilik artar: Bu ifade yanlıştır. Akraba evliliği, popülasyondaki genetik çeşitliliği azaltma eğilimindedir. Çünkü belirli alellerin homozigot hale gelmesini teşvik eder ve farklı alel kombinasyonlarının ortaya çıkmasını sınırlar. Çeşitlilik azalır, artmaz.
• B) Heterozigot birey sayısı artar: Bu ifade yanlıştır. Yukarıda açıkladığımız gibi, akraba evliliği homozigot birey sayısını artırırken, doğal olarak heterozigot birey sayısını azaltır.
• C) Homozigot birey sayısı artar: Bu ifade doğrudur. Akraba evliliği, bireylerin aynı aleli her iki ebeveyninden de alma olasılığını artırarak homozigot genotiplerin (AA veya aa) sıklığını yükseltir. Bu, akraba evliliğinin en temel genetik sonucudur.
• D) Baskın gen frekansı azalır: Bu ifade yanlıştır. Akraba evliliği, popülasyondaki baskın veya çekinik genlerin genel frekanslarını (oranlarını) doğrudan değiştirmez. Sadece bu genlerin bireylerde nasıl birleştiğini (genotip frekanslarını) etkiler. Gen frekansları üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

Bu bilgiler ışığında, akraba evliliklerinin artması durumunda homozigot birey sayısının arttığını açıkça görüyoruz. Bu durum, popülasyonun genetik yapısında önemli değişikliklere yol açar.

Cevap C seçeneğidir.