6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde emir kipi kullanılmıştır?
A) Lütfen bu konuda dikkatli ol.
B) Keşke daha fazla vaktimiz olsa.
C) Yarın sinemaya gidelim.
D) Akşam size uğrayabilirim.
Sevgili öğrenciler, bu soruda cümlelerdeki fiillerin hangi kiplerde çekimlendiğini bularak emir kipini tespit etmemiz isteniyor. Emir kipi, bir eylemin yapılmasını kesin bir dille veya rica yoluyla bildiren kiptir. Genellikle bir kişiye doğrudan bir talimat veya istek verir.
- Emir Kipi Nedir ve Nasıl Anlaşılır? Emir kipi, bir işin yapılmasını emreden veya rica eden kiptir. Fiil kök veya gövdesine doğrudan kişi ekleri gelebilir (gel, gelin, gelsin). Genellikle 2. tekil (sen) ve 2. çoğul (siz) şahıslarda ek almaz veya sadece kişi eki alır. Zaman eki almaz.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Lütfen bu konuda dikkatli ol. Bu cümlede fiil "ol" kelimesidir. "Ol" fiili, 2. tekil şahıs (sen) için emir kipiyle çekimlenmiştir. "Lütfen" kelimesi, bu emri bir rica haline getirir ancak kip yine emir kipidir. Bir eylemin (dikkatli olma) yapılmasını istemektedir. Bu nedenle bu seçenekte emir kipi kullanılmıştır.
- B) Keşke daha fazla vaktimiz olsa. Bu cümlede fiil "olsa" kelimesidir. "-sa" eki, dilek-şart kipinin ekidir. Bir dileği veya şartı ifade eder. Emir kipi değildir.
- C) Yarın sinemaya gidelim. Bu cümlede fiil "gidelim" kelimesidir. "-elim" eki, istek kipinin ekidir. Bir öneri veya isteği ifade eder. Emir kipi değildir.
- D) Akşam size uğrayabilirim. Bu cümlede fiil "uğrayabilirim" kelimesidir. "-ebilir" eki, yeterlilik fiilinin geniş zaman çekimidir ve bir olasılığı veya yeteneği ifade eder. Emir kipi değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Lütfen bu konuda dikkatli ol." cümlesinde emir kipi kullanıldığı açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
