Mayoz bölünmenin anafaz I evresinde aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?
A) Kardeş kromatitler ayrılır
B) Homolog kromozomlar ayrılır
C) Kromozomlar ekvator düzleminde sıralanır
D) İğ iplikleri oluşmaya başlar
Merhaba sevgili öğrenciler!
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gamet (üreme hücreleri) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünme, kromozom sayısını yarıya indirerek türün kromozom sayısının nesiller boyu sabit kalmasını sağlar ve genetik çeşitliliğe katkıda bulunur. Mayoz, Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki ana evreden oluşur. Şimdi sorumuzdaki Anafaz I evresini adım adım inceleyelim.
- Mayoz I Evreleri ve Anafaz I:
- Profaz I: Kromozomlar yoğunlaşır, homolog kromozomlar birbirleriyle eşleşir (sinapsis) ve krossing-over (parça değişimi) olayı gerçekleşebilir. Bu olay genetik çeşitliliğin temelini atar.
- Metafaz I: Homolog kromozom çiftleri (tetratlar) hücrenin ekvator düzleminde karşılıklı olarak dizilir. İğ iplikleri bu homolog kromozom çiftlerine bağlanır.
- Anafaz I: Bu evrede, iğ ipliklerinin kısalmasıyla homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak zıt kutuplara doğru çekilir. Her bir kromozom hala iki kardeş kromatitten oluşur. Bu, kromozom sayısının yarıya inmeye başladığı ilk adımdır.
- Telofaz I: Homolog kromozomlar kutuplara ulaşır. Çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşabilir. Sitoplazma bölünmesi (sitokinez) gerçekleşerek iki haploit (n) kromozomlu hücre oluşur, ancak her kromozom hala iki kromatitlidir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kardeş kromatitler ayrılır: Bu olay, mayoz bölünmenin Anafaz II evresinde ve mitoz bölünmenin Anafaz evresinde gerçekleşir. Anafaz I'de kardeş kromatitler birbirine bağlı kalır.
- B) Homolog kromozomlar ayrılır: Evet, bu tam olarak Anafaz I evresinde gerçekleşen temel olaydır. Homolog kromozom çiftleri birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir.
- C) Kromozomlar ekvator düzleminde sıralanır: Bu olay, mayoz bölünmenin Metafaz I (homolog kromozom çiftleri) veya Metafaz II (tek tek kromozomlar) evrelerinde gerçekleşir. Anafaz I'de kromozomlar zaten ayrılmaya başlamıştır.
- D) İğ iplikleri oluşmaya başlar: İğ iplikleri, Profaz I evresinde (veya mitozda Profaz'da) oluşmaya başlar ve Metafaz I'e kadar tamamen oluşup kromozomlara bağlanır. Anafaz I'de ise iğ iplikleri kısalır ve kromozomları çeker.
Bu bilgiler ışığında, mayoz bölünmenin Anafaz I evresinde gerçekleşen olay homolog kromozomların ayrılmasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
