3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ara söz kullanılmıştır?
A) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
B) Ahmet, en sevdiğim arkadaşım, yarın bize gelecek.
C) Dün akşam sinemaya gittik.
D) Ödevlerimi bitirip dışarı çıktım.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, cümlelerde kullanılan "ara söz"ü bulmamız isteniyor. Öncelikle "ara söz"ün ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Ara söz, cümlede bir öğeyi açıklayan, onun hakkında ek bilgi veren ve genellikle iki virgül (,) ya da iki kısa çizgi (-) arasında yer alan sözcük veya sözcük grubudur.
- Ara söz, cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında veya yapısında bozulma olmaz. Cümle yine de anlamlı ve doğru kalır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
- Bu cümlede "Türkiye'nin başkentidir" ifadesi, "Ankara" kelimesini açıklayan bir ara söz değildir. Bu ifade, cümlenin yüklemidir ve cümlenin temel anlamını oluşturur. Virgül, özne ile yüklem arasına konulmuştur. Cümleden çıkarıldığında cümle anlamsız hale gelir.
- B) Ahmet, en sevdiğim arkadaşım, yarın bize gelecek.
- Bu cümlede "Ahmet yarın bize gelecek" temel cümledir.
- "en sevdiğim arkadaşım" ifadesi, "Ahmet" kelimesini açıklayan, onun hakkında ek bilgi veren bir söz grubudur.
- Bu ifade iki virgül arasında yer almaktadır.
- Eğer "en sevdiğim arkadaşım" ifadesini cümleden çıkarırsak, cümle "Ahmet yarın bize gelecek." şeklinde kalır ve anlamında herhangi bir bozulma olmaz. Bu nedenle "en sevdiğim arkadaşım" bir ara sözdür.
- C) Dün akşam sinemaya gittik.
- Bu cümle basit bir cümledir. Herhangi bir öğeyi açıklayan, iki virgül veya kısa çizgi arasında yer alan bir ara söz bulunmamaktadır.
- D) Ödevlerimi bitirip dışarı çıktım.
- Bu cümlede "bitirip" zarf-fiil eki almış bir sözcüktür ve cümleyi bağlar. Herhangi bir öğeyi açıklayan, iki virgül veya kısa çizgi arasında yer alan bir ara söz bulunmamaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, ara sözün tanımına ve özelliklerine en uygun cümlenin B seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
