"Sabah erkenden kalktım, kahvaltımı yaptım ve işe gittim." cümlesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Devrik cümledir
B) Eksiltili cümledir
C) Kurallı ve bağlı cümledir
D) Anlamca olumsuz cümledir
Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için cümlenin yapısını ve özelliklerini adım adım inceleyelim:
- Cümleyi İnceleyelim: "Sabah erkenden kalktım, kahvaltımı yaptım ve işe gittim." cümlesi, birden fazla yargı (eylem) bildiren bir cümledir.
- Yargıları Belirleyelim:
- "Sabah erkenden kalktım" (1. yargı)
- "kahvaltımı yaptım" (2. yargı)
- "işe gittim" (3. yargı)
- Yüklemlerin Yerini Kontrol Edelim: Her bir yargının yüklemi (kalktım, yaptım, gittim) kendi içinde cümlenin sonunda yer almaktadır. Yüklemi sonda olan cümlelere kurallı cümle denir. Bu nedenle cümle kurallıdır.
- Yargıların Bağlanış Şeklini Kontrol Edelim: Bu üç yargı, virgül (,) ve "ve" bağlacı ile birbirine bağlanmıştır. Birden fazla yargının bağlaçlarla birbirine bağlandığı cümlelere bağlı cümle denir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Devrik cümledir: Devrik cümlelerde yüklem sonda değildir. Ancak bu cümlede tüm yüklemler sonda olduğu için devrik değildir.
- B) Eksiltili cümledir: Eksiltili cümleler yüklemi olmayan ve genellikle üç nokta (...) ile biten cümlelerdir. Bu cümlede üç tane yüklem olduğu için eksiltili değildir.
- C) Kurallı ve bağlı cümledir: Yüklemler sonda olduğu için kurallı, birden fazla yargı "ve" bağlacıyla bağlandığı için bağlı bir cümledir. Bu ifade doğrudur.
- D) Anlamca olumsuz cümledir: Cümlede olumsuzluk bildiren herhangi bir ek (-ma/-me) veya kelime (değil, yok) bulunmamaktadır. Eylemlerin hepsi olumlu bir şekilde gerçekleşmiştir. Bu nedenle anlamca olumsuz değildir.
Yukarıdaki analizler sonucunda, cümlenin hem kurallı hem de bağlı bir cümle olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
