Bir ekosistemdeki canlılar birbirleriyle besin zincirleri ve besin ağları aracılığıyla bağlantılıdır. Bir canlı grubundaki değişim, bu ağdaki diğer canlıları da etkiler. Soruyu çözerken bu besin ilişkilerini göz önünde bulundurmalıyız.
-
Zooplanktonların Ekosistemdeki Rolü: Zooplanktonlar, göl ekosisteminde önemli bir yere sahiptir. Genellikle fitoplanktonlarla (mikroskobik algler) beslenirler ve kendileri de küçük balıklar gibi daha büyük canlılar için besin kaynağı olurlar. Yani, zooplanktonlar birincil tüketicilerdir (fitoplanktonları yerler) ve ikincil tüketiciler (küçük balıklar) için besin olurlar.
-
Zooplankton Azalmasının Etkileri: Göldeki atık madde nedeniyle zooplankton popülasyonunda ciddi bir azalma meydana gelmiştir. Şimdi bu durumun seçeneklerdeki canlı gruplarını nasıl etkileyeceğini inceleyelim:
-
A) Fitoplanktonlar: Fitoplanktonlar, zooplanktonların temel besin kaynağıdır. Zooplankton sayısı azaldığında, fitoplanktonları tüketen canlı sayısı da azalır. Bu durum, fitoplankton popülasyonunun artmasına veya en azından üzerindeki otlanma baskısının azalmasına neden olabilir. Dolayısıyla fitoplanktonlar *etkilenir*, hatta olumlu yönde etkilenebilirler.
-
B) Küçük balıklar: Küçük balıklar genellikle zooplanktonlarla beslenirler. Zooplankton popülasyonundaki azalma, küçük balıklar için besin kıtlığına yol açar. Bu durum, küçük balık popülasyonunda ciddi bir düşüşe neden olur. Yani, küçük balıklar bu durumdan *çok fazla etkilenir*.
-
C) Yırtıcı balıklar: Yırtıcı balıklar, küçük balıklarla beslenirler. Küçük balık popülasyonu, zooplankton azalması nedeniyle düştüğünde, yırtıcı balıklar da besin bulmakta zorlanacaklardır. Bu da yırtıcı balık popülasyonunda bir azalmaya yol açar. Yani, yırtıcı balıklar da dolaylı yoldan *çok fazla etkilenir*.
-
D) Su bitkileri: Su bitkileri (makrofitler), genellikle göl tabanına kök salmış veya su yüzeyinde yüzen daha büyük bitkilerdir. Fotosentez yaparak kendi besinlerini üretirler. Zooplanktonlar genellikle su bitkileriyle doğrudan beslenmezler; onların ana besinleri mikroskobik fitoplanktonlardır. Atık madde genel olarak ekosistemi etkileyebilir, ancak zooplankton popülasyonundaki azalmanın *doğrudan* su bitkileri üzerindeki etkisi diğer canlı gruplarına kıyasla çok daha azdır. Su bitkilerinin besin zincirindeki yeri ve zooplanktonlarla olan ilişkisi oldukça zayıftır.
-
Sonuç: Zooplanktonlardaki azalma, besin zincirinde kendilerinden sonra gelen (küçük balıklar, yırtıcı balıklar) ve kendilerinden önce gelen (fitoplanktonlar) canlıları doğrudan veya dolaylı olarak önemli ölçüde etkiler. Ancak su bitkileri, zooplanktonlarla doğrudan bir beslenme ilişkisi içinde olmadıkları için, zooplankton popülasyonundaki bu azalmadan en az etkilenmesi beklenen canlı grubudur.
Cevap D seçeneğidir.
