Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde, özellikle II. Abdülhamit döneminde yaşanan siyasi gelişmeleri ve Jön Türklerin faaliyetlerini anlamamız için önemli bir noktaya değiniyor. Soruyu adım adım inceleyelim:
- Soru Ne İstiyor? Soru, II. Abdülhamit döneminde Jön Türklerin yayımladığı ve Osmanlı topraklarında meşrutiyet yönetimini savunan gazeteyi bulmamızı istiyor. Burada anahtar kelimeler "II. Abdülhamit dönemi", "Jön Türkler" ve "meşrutiyet savunuculuğu"dur. Jön Türkler, II. Abdülhamit'in mutlakiyetçi yönetimine karşı çıkarak anayasal bir yönetim (meşrutiyet) kurulmasını savunan aydın ve askerlerden oluşan bir gruptu. Sansür nedeniyle genellikle yurt dışında faaliyet gösterir ve yayınlarını buradan yaparlardı.
- A) Takvim-i Vekayi: Bu gazete, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk resmi gazetesidir ve 1831 yılında II. Mahmut döneminde çıkarılmıştır. Jön Türklerle veya meşrutiyet savunuculuğuyla doğrudan bir ilgisi yoktur. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
- B) Ceride-i Havadis: Bu gazete, 1840 yılında İngiliz William Churchill tarafından çıkarılan yarı resmi bir gazetedir. Osmanlı'daki ilk özel gazetelerden biridir ancak Jön Türklerin meşrutiyet mücadelesiyle doğrudan ilişkili bir yayın organı değildir. Bu seçenek de doğru değildir.
- C) İbret: Bu gazete, Namık Kemal'in de yazarları arasında bulunduğu, 1872-1873 yıllarında İstanbul'da yayımlanan önemli bir gazetedir. Özellikle I. Meşrutiyet öncesi dönemde etkili olmuş, hürriyet ve anayasal yönetim fikirlerini savunmuştur. Ancak soru, II. Abdülhamit döneminde Jön Türklerin yurt dışında yayımladığı bir gazeteyi işaret etmektedir. "İbret" gazetesi bu döneme ve Jön Türklerin yurt dışı faaliyetlerine doğrudan uymamaktadır.
- D) Meşveret: Bu gazete, II. Abdülhamit döneminde Jön Türklerin (özellikle Ahmed Rıza Bey ve çevresinin) Paris'te yayımladığı en önemli yayın organlarından biridir. Adından da anlaşılacağı gibi "meşveret" (danışma, istişare) kelimesi, meşrutiyet (anayasal monarşi) fikrini ve padişahın yetkilerinin kısıtlanarak halkın temsilcileriyle birlikte yönetimi savunma amacını taşır. Jön Türkler, bu gazete aracılığıyla Osmanlı'da anayasal düzene geçilmesi gerektiğini savunmuş ve muhalif fikirlerini yaymışlardır. Bu tanım, soruda istenen özelliklere tam olarak uymaktadır.
Bu bilgiler ışığında, II. Abdülhamit döneminde Jön Türklerin yayınladığı ve Osmanlı topraklarında meşrutiyet yönetimini savunan gazete Meşveret'tir.
Cevap D seçeneğidir.
