CO2 ve SiO2 bileşikleri ile ilgili:
I. Her ikisi de kovalent bağlı bileşiklerdir
II. CO2 moleküler, SiO2 ise ağ örgülü yapıya sahiptir
III. Oda koşullarında her ikisi de gaz haldedir
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Bu soruda, CO2 ve SiO2 bileşiklerinin yapısal ve fiziksel özelliklerini inceleyeceğiz. Her bir ifadeyi ayrı ayrı değerlendirerek doğru olanları belirleyelim:
- I. İfade: Her ikisi de kovalent bağlı bileşiklerdir.
Kovalent bağ, genellikle ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşan güçlü bir kimyasal bağ türüdür.
- CO2 (karbon dioksit) bileşiğinde, karbon (C) ve oksijen (O) atomları ametaldir. Ametal-ametal atomları arasında kovalent bağlar oluşur.
- SiO2 (silisyum dioksit) bileşiğinde, silisyum (Si) ve oksijen (O) atomları ametaldir (silisyum bir yarı metal olmasına rağmen, oksijenle kovalent bağ oluşturur). Ametal-ametal atomları arasında kovalent bağlar oluşur.
Bu nedenle, her iki bileşik de kovalent bağlıdır. Birinci ifade doğrudur.
- II. İfade: CO2 moleküler, SiO2 ise ağ örgülü yapıya sahiptir.
Bileşiklerin yapıları, fiziksel özelliklerini doğrudan etkiler.
- CO2 (karbon dioksit), belirli bir formüle sahip (CO2) ve moleküller arası zayıf etkileşimlerle bir arada duran ayrı ayrı moleküllerden oluşur. Bu tür yapılar moleküler yapı olarak adlandırılır.
- SiO2 (silisyum dioksit), silisyum ve oksijen atomlarının güçlü kovalent bağlarla birbirine bağlanarak oluşturduğu, sonsuz ve düzenli bir ağ yapısına (dev kovalent yapı) sahiptir. Kum ve kuvars, SiO2'nin bu ağ örgülü yapısına sahip örnekleridir.
Bu nedenle, ikinci ifade doğrudur.
- III. İfade: Oda koşullarında her ikisi de gaz haldedir.
Oda koşulları genellikle $25^\circ C$ sıcaklık ve $1$ atmosfer basınç olarak kabul edilir.
- CO2, oda koşullarında gaz halindedir. Bu durum, moleküler yapısından ve moleküller arası zayıf etkileşimlerinden kaynaklanır. Bu zayıf etkileşimleri yenmek için çok az enerji yeterlidir.
- SiO2 ise oda koşullarında katı haldedir (örneğin kum veya kuvars). Ağ örgülü yapısı nedeniyle atomlar arası çok güçlü kovalent bağlar bulunur ve bu bağları kırmak için çok yüksek enerji gerekir. Bu yüzden erime noktası çok yüksektir (yaklaşık $1700^\circ C$).
Bu nedenle, üçüncü ifade yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, I ve II numaralı ifadeler doğru, III numaralı ifade yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
