Cümlenin ögeleri test çöz Test 2

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı türde bir zarf tümleci kullanılmıştır?

A) Yarın İstanbul'a gideceğiz.
B) Çok hızlı koşuyorsun.
C) Buraya kadar yürüdük.
D) Neden böyle davranıyorsun?

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, cümlelerde kullanılan zarf tümleçlerinin türlerini belirleyerek, diğerlerinden farklı olanı bulmamız isteniyor. Zarf tümleçleri, cümlede fiilin veya fiilimsinin anlamını zaman, durum, yer-yön, miktar, sebep, amaç gibi çeşitli yönlerden tamamlayan ögelerdir. Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim:

• A) Yarın İstanbul'a gideceğiz.

  • Bu cümlede yüklem "gideceğiz"dir.
  • Yükleme "Ne zaman?" sorusunu sorduğumuzda "Yarın" cevabını alırız.
  • "Yarın" kelimesi, eylemin yapılma zamanını bildirdiği için bir zaman zarfı tümlecidir.

• B) Çok hızlı koşuyorsun.

  • Bu cümlede yüklem "koşuyorsun"dur.
  • Yükleme "Nasıl?" sorusunu sorduğumuzda "Çok hızlı" cevabını alırız.
  • "Çok hızlı" ifadesi, eylemin yapılma biçimini (durumunu) bildirdiği için bir durum zarfı tümlecidir.

• C) Buraya kadar yürüdük.

  • Bu cümlede yüklem "yürüdük"tür.
  • Yükleme "Ne kadar?" veya "Nereye kadar?" sorularını sorduğumuzda "Buraya kadar" cevabını alırız.
  • "Buraya kadar" ifadesi, eylemin ne ölçüde veya hangi sınıra kadar yapıldığını bildirdiği için bir miktar zarfı tümlecidir (bazı kaynaklarda durum zarfı olarak da geçebilir).

• D) Neden böyle davranıyorsun?

  • Bu cümlede yüklem "davranıyorsun"dur.
  • Yükleme "Niçin?" veya "Ne sebeple?" sorularını sorduğumuzda "Neden" cevabını alırız.
  • "Neden" kelimesi, eylemin yapılma sebebini soran bir kelime olduğu için bir sebep zarfı tümlecidir ve aynı zamanda bir soru zarfı tümlecidir.

Şimdi zarf tümleçlerinin türlerini karşılaştıralım:

• A seçeneği: Zaman zarfı tümleci (bilgi veriyor)
• B seçeneği: Durum zarfı tümleci (bilgi veriyor)
• C seçeneği: Miktar zarfı tümleci (bilgi veriyor)
• D seçeneği: Sebep zarfı / Soru zarfı tümleci (soru soruyor)

A, B ve C seçeneklerindeki zarf tümleçleri, eylemin zamanı, durumu veya miktarını bildiren, yani bir bilgi veren zarf tümleçleridir. Ancak D seçeneğindeki "Neden" kelimesi, doğrudan eylemin sebebini soran bir soru zarfı tümlecidir. Bu yönüyle diğerlerinden farklıdır.

Cevap D seçeneğidir.