"Güneş doğdu, yıldızlar kaçtı
Saba rüzgarı uyandı, dallar süslendi"
Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için dizelerdeki ifadeleri dikkatlice inceleyelim ve verilen söz sanatlarının anlamlarını hatırlayalım.
Verilen dizeler şunlardır:
"Güneş doğdu, yıldızlar kaçtı
Saba rüzgarı uyandı, dallar süslendi"
Bu dizelerde özellikle koyu renkle belirtilen ifadelere odaklanalım:
"yıldızlar kaçtı": Yıldızlar cansız varlıklardır ve "kaçmak" eylemi insanlara özgü bir davranıştır. Burada yıldızlara insana ait bir özellik yüklenmiştir.
"Saba rüzgarı uyandı": Rüzgar da cansız bir doğa olayıdır. "Uyanmak" eylemi ise canlılara, özellikle insanlara ait bir özelliktir. Burada rüzgara insana ait bir özellik yüklenmiştir.
Dallar süslendi ifadesi de bir nevi kişileştirme çağrıştırsa da, "kaçtı" ve "uyandı" eylemleri çok daha belirgin kişileştirme örnekleridir.
Şimdi seçeneklerde verilen söz sanatlarının anlamlarını gözden geçirelim:
A) İntak (Konuşturma): Cansız varlıkları veya hayvanları konuşturma sanatıdır. Dizelerde herhangi bir varlığın konuştuğu bir ifade yoktur.
B) Teşhis (Kişileştirme): Cansız varlıklara veya hayvanlara insana özgü özellikler, duygular veya davranışlar yükleme sanatıdır.
C) Kinaye: Bir sözü gerçek anlamının tam tersini kastederek, genellikle alay veya iğneleme amacıyla kullanma sanatıdır. Dizelerde böyle bir durum söz konusu değildir.
D) Tariz: Kinayeye benzer şekilde, bir kişiye veya duruma üstü kapalı bir şekilde dokundurma, iğneleme veya alay etme sanatıdır. Dizelerde böyle bir amaç yoktur.
Dizelerdeki "yıldızlar kaçtı" ve "Saba rüzgarı uyandı" ifadelerinde, cansız varlıklara (yıldızlar ve rüzgar) insana özgü olan "kaçmak" ve "uyanmak" eylemleri yüklenmiştir. Bu durum, Teşhis (Kişileştirme) sanatının tanımına tam olarak uymaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
