Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken öncelikle verilen dizeleri dikkatlice okumalı ve anlamını kavramalısınız. Ardından, seçeneklerdeki söz sanatlarının tanımlarını hatırlayarak dizedeki ifadeyle karşılaştırmalısınız.
- Öncelikle verilen dizeleri inceleyelim: "Şu karşıki yemyeşil bayır / Bana gülümser her sabah"
- Burada "yemyeşil bayır" cansız bir varlıktır. Bayırın "gülümsemesi" ise insana özgü bir davranıştır. Cansız bir varlığa veya soyut bir kavrama insanlara ait özelliklerin, duygu ve davranışların yüklenmesiyle bir söz sanatı oluşmuştur.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Teşhis (Kişileştirme): Cansız varlıklara veya soyut kavramlara insan özelliklerini, duygu ve davranışlarını yükleme sanatıdır. Yukarıdaki dizelerde bayırın gülümsemesi, tam da bu tanıma uymaktadır. Bayır, bir insan gibi gülümseme eylemini gerçekleştiremez, bu ona insani bir özellik atfetmektir.
- B) Tecahül-i arif: Bilinen bir şeyi bilmiyormuş gibi davranarak sözü daha etkili kılma sanatıdır. Dizelerde böyle bir durum söz konusu değildir.
- C) Hüsn-i talil: Bir olayın gerçek nedenini bir yana bırakıp, olayı daha güzel, daha çekici bir nedene bağlama sanatıdır. Dizelerde bir olayın nedeni açıklanmamış, sadece bayıra bir özellik yüklenmiştir.
- D) Kinaye: Bir sözü, gerçek anlamının tam tersini kastederek kullanma veya bir şeyi dolaylı yoldan, ima yoluyla anlatma sanatıdır. Dizelerde ima veya tersini kastetme durumu yoktur.
- Bu durumda, "bayırın gülümsemesi" ifadesi, cansız bir varlığa insani bir özellik yüklediği için açıkça teşhis (kişileştirme) sanatına örnektir.
Cevap A seçeneğidir.
