Şiirde söz sanatları (Edebi sanatlar) Test 2

"Rüzgar garip garip şarkı söylüyor
Yapraklar ona eşlik ediyordu"
Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İntak
B) Teşhis
C) Tecahül-i arif
D) Kinaye

Bu soruda, verilen dizelerdeki söz sanatını bulmamız isteniyor. Dizeleri dikkatlice okuyalım ve ne anlatmak istediklerine bakalım:

• "Rüzgar garip garip şarkı söylüyor"
• "Yapraklar ona eşlik ediyordu"

Şimdi bu ifadeleri gerçek dünyayla karşılaştıralım:

• Gerçekte rüzgar şarkı söyleyebilir mi? Hayır, rüzgarın sesi vardır ama şarkı söylemek insanlara özgü bir eylemdir.
• Gerçekte yapraklar birine eşlik edebilir mi? Hayır, eşlik etmek de genellikle insanlar arasında veya canlılar arasında gerçekleşen bir durumdur.

Burada rüzgara "şarkı söyleme", yapraklara da "eşlik etme" gibi insana ait özellikler ve eylemler yüklenmiştir. İşte bu durum, edebiyatta bir söz sanatına karşılık gelir.

Şimdi seçeneklere göz atalım ve tanımlarını hatırlayalım:

• A) İntak (Konuşturma): Cansız varlıkları veya hayvanları insan gibi konuşturma sanatıdır. Yani, bir varlığın ağzından doğrudan sözler söyletme durumudur. Örneğin, "Ağaç dile geldi ve 'Bana dokunmayın!' dedi."
• B) Teşhis (Kişileştirme): Cansız varlıklara veya hayvanlara insanlara özgü özellikler, duygular veya eylemler yükleme sanatıdır. Örneğin, "Güneş bugün bize gülümsüyordu." veya "Bulutlar ağlıyordu."
• C) Tecahül-i arif (Bilmezden Gelme): Bilinen bir şeyi bilmezden gelerek sözü daha etkili kılma sanatıdır. Örneğin, "Sen miydin o güzel sesli bülbül, yoksa rüzgar mı?"
• D) Kinaye (İma Etme): Bir sözü gerçek anlamının tam tersini kastederek söyleme veya bir şeyi dolaylı yoldan, üstü kapalı bir şekilde anlatma sanatıdır. Örneğin, "Ne kadar da zekisin, bu basit soruyu bile çözemedin!" (Aslında zeki olmadığını ima eder.)

Verilen dizelerde rüzgar "şarkı söylüyor" ve yapraklar "eşlik ediyor". Bu, cansız varlıklara (rüzgar ve yapraklar) insana ait eylemlerin (şarkı söylemek, eşlik etmek) yüklenmesidir. Bu durum, doğrudan bir konuşturma (intak) değil, bir kişileştirme (teşhis) örneğidir. İntak, teşhisin özel bir türüdür; her intak aynı zamanda teşhistir, ancak her teşhis intak değildir. Burada rüzgar doğrudan bir diyalog kurmuyor, sadece insan gibi bir eylemde bulunuyor.

Bu nedenle, dizelerdeki söz sanatı Teşhis'tir.

Cevap B seçeneğidir.