Bir deneyde farklı çaptaki aksonlara sahip nöronlarda impuls iletim hızları ölçülmüştür. Çapı 20 μm olan aksonda impuls iletim hızı 120 m/s, çapı 10 μm olan aksonda ise 60 m/s olarak bulunmuştur.
Bu bilgilere dayanarak çapı 5 μm olan bir aksondaki impuls iletim hızı için aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?
A) 15 m/s
B) 30 m/s
C) 120 m/s
D) 240 m/s
Nöronlarda impuls iletim hızı, aksonun çapı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Genel olarak, akson çapı arttıkça impuls iletim hızı da artar. Bu soruda, verilen bilgilerden yola çıkarak bu ilişkiyi anlamaya ve bilinmeyen bir durum için tahminde bulunmaya çalışacağız.
- Verilen Bilgileri İnceleyelim:
- Çapı $20 \mu m$ olan aksonda impuls iletim hızı $120 m/s$ olarak ölçülmüştür.
- Çapı $10 \mu m$ olan aksonda impuls iletim hızı $60 m/s$ olarak ölçülmüştür.
- Akson Çapı ve İletim Hızı Arasındaki İlişkiyi Bulalım:
- Verilen değerlere dikkatlice baktığımızda, akson çapı yarıya indiğinde ($20 \mu m$'den $10 \mu m$'ye), impuls iletim hızının da yarıya indiğini ($120 m/s$'den $60 m/s$'ye) görüyoruz.
- Bu durum, akson çapı ile impuls iletim hızı arasında doğru orantılı bir ilişki olduğunu gösterir. Yani, akson çapı ne kadar büyükse, impuls o kadar hızlı iletilir.
- Bu İlişkiyi Bilinmeyen Duruma Uygulayalım:
- Bizden çapı $5 \mu m$ olan bir aksondaki impuls iletim hızı isteniyor.
- Bir önceki bilinen durum, çapı $10 \mu m$ olan aksonda hızın $60 m/s$ olduğuydu.
- $10 \mu m$'den $5 \mu m$'ye geçişte akson çapı yine yarıya inmektedir.
- Sonucu Hesaplayalım:
- Doğru orantı kuralına göre, akson çapı yarıya indiğinde impuls iletim hızı da yarıya inmelidir.
- Bu durumda, $60 m/s$ olan hızın yarısı alınır: $60 m/s / 2 = 30 m/s$.
Cevap B seçeneğidir.
