Dere, taşlara çarparak şarkı söylüyor, etrafındaki çiçeklere tatlı tatlı masallar anlatıyordu.
Bu cümlede kişileştirilen varlık hangisidir?
A) Taşlar
B) Çiçekler
C) Dere
D) Masallar
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlede hangi varlığın kişileştirildiğini bulmamız isteniyor. Kişileştirme (teşhis), insanlara ait özelliklerin veya eylemlerin insan dışındaki canlı veya cansız varlıklara verilmesi sanatıdır. Yani, cansız bir varlığın veya bir hayvanın tıpkı bir insan gibi davranması, konuşması, düşünmesi gibi durumları ifade eder. Şimdi cümleyi adım adım inceleyelim:
- Cümlemiz: "Dere, taşlara çarparak şarkı söylüyor, etrafındaki çiçeklere tatlı tatlı masallar anlatıyordu."
- Öncelikle, cümlede geçen varlıkları ve onlara yüklenen eylemleri dikkatlice belirleyelim.
- "Dere" varlığına bakalım: Cümlede derenin "şarkı söylediği" ve "masallar anlattığı" belirtiliyor. Şarkı söylemek ve masal anlatmak, insanlara özgü, insani eylemlerdir. Bir dere gerçekte şarkı söyleyemez veya masal anlatamaz. Burada dereye insana ait özellikler yüklenmiştir.
- "Taşlar" varlığına bakalım: Dere taşlara çarpıyor. Taşlar burada herhangi bir insani eylemde bulunmuyor, sadece derenin eylemine maruz kalıyorlar. Onlar kişileştirilmemiştir.
- "Çiçekler" varlığına bakalım: Dere çiçeklere masallar anlatıyor. Çiçekler burada dinleyici konumundadır, kendileri herhangi bir insani eylemde bulunmuyorlar. Onlar da kişileştirilmemiştir.
- "Masallar" ise anlatılan şeyin kendisidir, bir varlık değildir ve kişileştirme eylemini gerçekleştiren taraf değildir.
- Bu durumda, insanlara ait olan "şarkı söylemek" ve "masal anlatmak" eylemleri "dere"ye verilerek kişileştirme yapılmıştır. Dere, tıpkı bir insan gibi davranmaktadır.
Bu nedenle, cümlede kişileştirilen varlık dere'dir.
Cevap C seçeneğidir.
