Sevgili öğrenciler, kimyasal tepkimeler, maddelerin atomları yeniden düzenlenerek yeni maddeler oluşturduğu süreçlerdir. Bu süreçte bazı özellikler korunurken, bazıları değişebilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Molekül sayısı: Kimyasal tepkimelerde molekül sayısı genellikle korunmaz. Tepkimeye giren moleküller parçalanabilir veya birleşerek yeni moleküller oluşturabilir. Örneğin, $2H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2H_2O(l)$ tepkimesinde, başlangıçta $2$ hidrojen molekülü ve $1$ oksijen molekülü olmak üzere toplam $3$ molekül varken, ürün olarak $2$ su molekülü oluşur. Gördüğünüz gibi molekül sayısı $3$'ten $2$'ye düşmüştür. Dolayısıyla molekül sayısı kesinlikle korunmaz.
- B) Kütle: Kimyasal tepkimelerde kütle kesinlikle korunur. Bu, "Kütlenin Korunumu Yasası" olarak bilinir. Bu yasa, tepkimeye giren maddelerin (reaktiflerin) toplam kütlesinin, tepkime sonucunda oluşan maddelerin (ürünlerin) toplam kütlesine eşit olduğunu belirtir. Çünkü kimyasal tepkimelerde atomlar yok olmaz veya yeniden oluşmaz; sadece birbirleriyle olan bağları değişir ve farklı düzenlemelerle yeni maddeler oluştururlar. Atomların sayısı ve türü korunduğu için toplam kütle de korunur.
- C) Hacim: Kimyasal tepkimelerde hacim genellikle korunmaz. Özellikle tepkimeye giren veya çıkan maddelerin fiziksel halleri değiştiğinde (örneğin gazdan sıvıya geçiş) veya gaz moleküllerinin sayısı değiştiğinde hacim büyük ölçüde değişebilir. Örneğin, $2H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2H_2O(l)$ tepkimesinde, gaz halindeki maddelerden sıvı hale geçiş olduğu için hacim önemli ölçüde azalır. Gaz fazında bile, mol sayısı değiştiğinde (sabit sıcaklık ve basınçta) hacim değişir. Dolayısıyla hacim kesinlikle korunmaz.
- D) Tanecik boyutu: Kimyasal tepkimelerde "tanecik boyutu" ifadesi, atomların veya moleküllerin boyutunu ifade edebilir. Atomlar tepkime sırasında kendi boyutlarını korurken, moleküllerin boyutu değişebilir. Çünkü tepkimede yeni moleküller oluşur ve bu yeni moleküllerin boyutları, tepkimeye giren moleküllerden farklı olabilir. Örneğin, küçük moleküller birleşerek daha büyük bir molekül oluşturabilir veya büyük bir molekül parçalanarak daha küçük moleküller oluşturabilir. Bu nedenle tanecik boyutu (molekül boyutu kastediliyorsa) kesinlikle korunmaz.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, kimyasal tepkimelerde kesinlikle korunan özellik kütledir.
Cevap B seçeneğidir.
