Kimyasal tepkimeler ve denklemler 10. sınıf Test 2

Bir kimyasal tepkimenin denkleştirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Katsayılar molekül sayısını değiştirir
B) Formüllerin yapısı değiştirilebilir
C) Atom sayılarının eşitlenmesi gerekir
D) Kütlenin korunumu göz ardı edilebilir

Merhaba sevgili öğrenciler!

Kimyasal tepkimeleri denkleştirmek, kimyanın temel konularından biridir. Bir tepkimeyi denkleştirmek, doğadaki temel bir yasayı, yani Kütlenin Korunumu Yasası'nı uygulamak demektir. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) Katsayılar molekül sayısını değiştirir

  Bu ifade, katsayıların ne işe yaradığını doğru bir şekilde açıklar. Bir kimyasal formülün önüne yazdığımız katsayılar (örneğin $2H_2O$), o maddenin molekül veya mol sayısını belirtir. Denkleştirme yaparken katsayıları değiştirerek tepkimeye giren veya oluşan madde miktarlarını ayarlarız. Ancak bu, denkleştirmenin amacı değil, denkleştirmeyi yaparken kullandığımız bir yöntemdir. Yani katsayıları değiştirerek atom sayılarını eşitleriz.

• B) Formüllerin yapısı değiştirilebilir

  Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Kimyasal formüller (örneğin $H_2O$ su molekülünü, $CO_2$ karbondioksit molekülünü temsil eder) belirli bir bileşiğin atom oranını ve yapısını gösterir. Bir formülün yapısını değiştirmek (örneğin $H_2O$ yerine $H_3O$ yazmak), o maddenin kimliğini değiştirmek anlamına gelir. Denkleştirme yaparken asla formüllerin içindeki atom sayılarını veya atomların türünü değiştiremeyiz. Sadece formüllerin önüne katsayı yazarız.

• C) Atom sayılarının eşitlenmesi gerekir

  İşte bu, bir kimyasal tepkimeyi denkleştirmenin temel amacı ve gerekliliğidir. Kütlenin Korunumu Yasası'na göre, bir kimyasal tepkimede atomlar yoktan var olmaz veya varken yok olmaz. Sadece yeniden düzenlenirler. Bu nedenle, tepkimeye giren maddelerdeki (reaktifler) her bir elementin atom sayısı, tepkime sonucunda oluşan maddelerdeki (ürünler) aynı elementin atom sayısına eşit olmak zorundadır. Denkleştirme yaparak bu eşitliği sağlarız.

• D) Kütlenin korunumu göz ardı edilebilir

  Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Kimyasal tepkimelerin denkleştirilmesi, doğrudan Kütlenin Korunumu Yasası'nın bir uygulamasıdır. Bu yasa, bir kimyasal tepkimede toplam kütlenin değişmediğini, yani tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesinin, oluşan maddelerin toplam kütlesine eşit olduğunu belirtir. Eğer atom sayıları eşitse, kütle de korunmuş olur. Bu yasa asla göz ardı edilemez.

Yukarıdaki açıklamalara göre, bir kimyasal tepkimenin denkleştirilmesi ile ilgili en doğru ve temel ifade, atom sayılarının eşitlenmesi gerektiğidir.

Cevap C seçeneğidir.