Sevgili öğrenciler,
Bu dizedeki edebi sanatı bulmak için öncelikle dizeyi dikkatlice inceleyelim ve anlamını kavrayalım.
- "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz" dizesi, kişinin geçmişte yaşadığı güzel, neşeli anları (gülüşmeleri) hatırladıkça şimdiki zamanda üzüntü duyduğunu ve ağladığını ifade etmektedir.
- Burada dikkatimizi çeken iki temel duygu veya eylem var: "ağlamak" ve "gülmek" (gülüşmek).
- "Ağlamak" ve "gülmek" eylemleri, birbirine tamamen zıt, karşıt durumlardır. Biri üzüntüyü, diğeri neşeyi temsil eder.
- Bir dizede veya metinde anlamca birbirine karşıt olan iki kavramın, duygunun veya durumun bir arada kullanılmasına "Tezat" sanatı denir. Tezat, karşıtlık oluşturarak anlatımı güçlendirir ve vurguyu artırır.
- Bu dizede de "ağlamak" ve "gülmek" gibi zıt durumlar bir araya getirilerek güçlü bir duygu yoğunluğu yaratılmıştır. Kişi, geçmişteki mutluluğu hatırladıkça şimdiki üzüntüsünü daha derinden hissetmektedir.
- Şimdi diğer seçenekleri neden elememiz gerektiğini açıklayalım:
- A) Teşhis (Kişileştirme): Cansız varlıklara veya hayvanlara insana özgü özellikler verme sanatıdır. Bu dizede böyle bir durum yoktur.
- B) Tenasüp (Uygunluk): Anlamca birbiriyle ilgili kelimelerin bir arada kullanılmasıdır. "Ağlamak" ve "gülmek" birbiriyle ilgili olsa da, buradaki temel etki uygunluktan ziyade karşıtlıktır.
- D) Tecahül-i arif (Bilmezden Gelme): Bilinen bir şeyi bilmiyormuş gibi yapma sanatıdır. Bu dizede böyle bir durum söz konusu değildir.
Bu nedenle, dizede "ağlamak" ve "gülmek" gibi zıt kavramların bir arada kullanılmasıyla "Tezat" sanatı yapılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
