Kapalı bir kapta gerçekleşen N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) reaksiyonu için Kp = 4.0 × 10⁻⁴ değeri veriliyor. Aynı sıcaklıkta 2NH₃(g) ⇌ N₂(g) + 3H₂(g) reaksiyonunun Kp değeri nedir?
A) 2.5 × 10³Sevgili öğrenciler, bu soruda kimyasal denge sabitleri ($K_p$) arasındaki ilişkiyi inceleyeceğiz. Bir tepkimenin tersine çevrilmesi durumunda denge sabitinin nasıl değiştiğini hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
Bize verilen ilk tepkime şudur:
$N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$
Bu tepkime için denge sabiti $K_p = 4.0 \times 10^{-4}$ olarak verilmiştir.
Bizden $K_p$ değerini bulmamız istenen tepkime ise şudur:
$2NH_3(g) \rightleftharpoons N_2(g) + 3H_2(g)$
Dikkatlice incelersek, istenen tepkimenin, bize verilen ilk tepkimenin tam tersi olduğunu görürüz. Yani, ürünler girenler, girenler ise ürünler olmuştur.
Bir kimyasal tepkime tersine çevrildiğinde, yeni denge sabiti (burada $K'_p$ diyelim) orijinal denge sabitinin ($K_p$) çarpmaya göre tersi (reciprocal) olur. Matematiksel olarak bu ilişkiyi şöyle ifade ederiz:
$K'_p = \frac{1}{K_p}$
Şimdi verilen $K_p$ değerini bu formülde yerine koyalım:
$K'_p = \frac{1}{4.0 \times 10^{-4}}$
Bu işlemi yaparken, $10^{-4}$ ifadesini paydadan paya $10^4$ olarak çıkarabiliriz:
$K'_p = \frac{1}{4.0} \times 10^4$
$K'_p = 0.25 \times 10^4$
Bu ifadeyi daha düzenli bir şekilde yazarsak:
$K'_p = 2.5 \times 10^3$
Bulduğumuz $2.5 \times 10^3$ değeri, A seçeneğinde verilen değerle aynıdır.
Cevap A seçeneğidir.