H2PO4- + H2O ⇌ HPO42- + H3O+
Yukarıdaki tepkime için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) H
2PO
4- asit olarak davranmıştır
B) H
2O baz olarak davranmıştır
C) HPO
42- konjuge asittir
D) H
3O
+ konjuge asittir
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, Brønsted-Lowry asit-baz tanımına göre bir tepkimedeki türlerin rollerini belirlememiz isteniyor. Haydi bu tepkimeyi adım adım inceleyelim ve hangi ifadenin yanlış olduğunu bulalım.
- Öncelikle verilen tepkimeyi dikkatlice inceleyelim: $H_2PO_4^- + H_2O \rightleftharpoons HPO_4^{2-} + H_3O^+$
- Brønsted-Lowry tanımına göre:
- Asit: Proton ($H^+$) veren maddedir.
- Baz: Proton ($H^+$) alan maddedir.
- Konjuge Asit: Bir baz proton aldıktan sonra oluşan türdür.
- Konjuge Baz: Bir asit proton verdikten sonra oluşan türdür.
- Şimdi tepkimedeki her bir türün rolünü belirleyelim:
- $H_2PO_4^-$ ve $HPO_4^{2-}$ ilişkisi:
- Tepkimeye giren $H_2PO_4^-$ iyonu, ürünlerde $HPO_4^{2-}$ iyonuna dönüşmüştür. Bu dönüşüm sırasında $H_2PO_4^-$ bir proton ($H^+$) kaybetmiştir.
- Proton veren madde asit olduğu için, $H_2PO_4^-$ asit olarak davranmıştır.
- Bir asit proton verdikten sonra oluşan tür konjuge bazdır. Dolayısıyla, $HPO_4^{2-}$ iyonu $H_2PO_4^-$'ün konjuge bazıdır.
- $H_2O$ ve $H_3O^+$ ilişkisi:
- Tepkimeye giren $H_2O$ molekülü, ürünlerde $H_3O^+$ iyonuna dönüşmüştür. Bu dönüşüm sırasında $H_2O$ bir proton ($H^+$) almıştır.
- Proton alan madde baz olduğu için, $H_2O$ baz olarak davranmıştır.
- Bir baz proton aldıktan sonra oluşan tür konjuge asittir. Dolayısıyla, $H_3O^+$ iyonu $H_2O$'nun konjuge asididir.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) $H_2PO_4^-$ asit olarak davranmıştır
- Yukarıdaki analizimize göre, $H_2PO_4^-$ proton verdiği için asit olarak davranmıştır. Bu ifade doğrudur.
- B) $H_2O$ baz olarak davranmıştır
- Yukarıdaki analizimize göre, $H_2O$ proton aldığı için baz olarak davranmıştır. Bu ifade doğrudur.
- C) $HPO_4^{2-}$ konjuge asittir
- Yukarıdaki analizimize göre, $HPO_4^{2-}$ iyonu, $H_2PO_4^-$ asidinin proton kaybetmesiyle oluştuğu için konjuge bazdır. Bu ifade yanlıştır.
- D) $H_3O^+$ konjuge asittir
- Yukarıdaki analizimize göre, $H_3O^+$ iyonu, $H_2O$ bazının proton almasıyla oluştuğu için konjuge asittir. Bu ifade doğrudur.
Bu durumda, yanlış olan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.