Güneş, denizin üzerine yavaşça çekildiği battaniyesiyle birlikte, gökyüzünü mor ve turuncu tonlara boyadı. Bu cümlede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmıştır?
A) Teşhis (Kişileştirme)
B) İntak (Konuşturma)
C) Teşbih (Benzetme)
D) Mübalağa (Abartma)
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin hangi söz sanatını içerdiğini bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice inceleyelim ve söz sanatlarını hatırlayalım.
- Cümle: "Güneş, denizin üzerine yavaşça çekildiği battaniyesiyle birlikte, gökyüzünü mor ve turuncu tonlara boyadı."
Şimdi seçenekleri ve söz sanatlarının anlamlarını gözden geçirelim:
- A) Teşhis (Kişileştirme): İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana özgü özellikler veya davranışlar yükleme sanatıdır. Yani, insan gibi düşünme, konuşma, hissetme, hareket etme gibi özellikler verme durumudur.
- B) İntak (Konuşturma): İnsan dışındaki varlıkları konuşturma sanatıdır. Bu, teşhis sanatının bir alt dalıdır; her intak aynı zamanda bir teşhistir ama her teşhis intak değildir.
- C) Teşbih (Benzetme): İki farklı varlık veya kavram arasında ortak bir özellikten yola çıkarak, zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır. Genellikle "gibi", "sanki", "adeta" gibi edatlar kullanılır.
- D) Mübalağa (Abartma): Bir durumu, olayı veya özelliği olduğundan çok daha büyük veya çok daha küçük gösterme, yani abartma sanatıdır.
Şimdi cümlemizi bu tanımlarla karşılaştıralım:
- Cümlede "Güneş" bir battaniye çekiyor ve gökyüzünü "boyuyor".
- Güneş'in battaniye çekmesi veya bir yeri boyaması, insana özgü davranışlardır. Güneş'in gerçekte böyle bir eylemi yoktur.
- Burada Güneş'e insana ait özellikler (battaniye çekmek, boyamak) yüklenmiştir. Bu durum, doğrudan Teşhis (Kişileştirme) sanatının tanımına uymaktadır.
- Güneş konuşmadığı için İntak değildir.
- Güneş başka bir şeye benzetilmediği için Teşbih değildir.
- Güneş'in eylemleri abartılı bir şekilde değil, insani bir nitelikle ifade edildiği için Mübalağa değildir.
Bu nedenle, cümlede kullanılan söz sanatı Teşhis'tir.
Cevap A seçeneğidir.
