Alkollerin kaynama noktası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Molekül kütlesi arttıkça kaynama noktası yükselir
B) Hidrojen bağı içerdikleri için eterlere göre daha yüksek sıcaklıkta kaynar
C) Dallanma arttıkça kaynama noktası düşer
D) Primer alkoller sekonder alkollere göre daha düşük sıcaklıkta kaynar
Alkollerin kaynama noktası ile ilgili bu soruyu çözerken, kaynama noktasını etkileyen faktörleri ve alkollerin özelliklerini hatırlayalım. Bu faktörler molekül ağırlığı, moleküller arası çekim kuvvetleri (hidrojen bağı gibi) ve molekülün şeklidir (dallanma).
- A) Molekül kütlesi arttıkça kaynama noktası yükselir: Bu ifade doğrudur. Çünkü molekül kütlesi arttıkça moleküller arasındaki Van der Waals kuvvetleri artar. Bu kuvvetleri yenmek için daha fazla enerji (ısı) gerekir, dolayısıyla kaynama noktası yükselir.
- B) Hidrojen bağı içerdikleri için eterlere göre daha yüksek sıcaklıkta kaynar: Bu da doğru bir ifade. Alkoller hidrojen bağı yapabilirken, eterler yapamaz. Hidrojen bağı, moleküller arası çekim kuvvetini önemli ölçüde artırır, bu da kaynama noktasını yükseltir.
- C) Dallanma arttıkça kaynama noktası düşer: Bu ifade de doğrudur. Dallanma, molekülün yüzey alanını azaltır. Yüzey alanı azaldıkça moleküller arası etkileşim de azalır. Bu da kaynama noktasının düşmesine neden olur.
- D) Primer alkoller sekonder alkollere göre daha düşük sıcaklıkta kaynar: İşte bu ifade yanlıştır! Çünkü primer alkollerde hidroksil grubunun bağlı olduğu karbona sadece bir tane karbon grubu bağlıdır. Sekonder alkollerde ise iki tane karbon grubu bağlıdır. Bu durum, sekonder alkollerde sterik engelin daha fazla olmasına neden olur ve moleküller arası etkileşimleri biraz azaltır. Ancak bu etki, hidroksil grubunun konumundan ziyade molekül ağırlığı ve hidrojen bağının baskınlığı nedeniyle primer ve sekonder alkoller arasında önemli bir kaynama noktası farkı oluşturmaz. Genellikle, aynı karbon sayısına sahip primer ve sekonder alkoller karşılaştırıldığında, sekonder alkollerin kaynama noktaları primer alkollere çok yakındır veya biraz daha düşüktür. Ancak, bu ifade "daha düşük sıcaklıkta kaynar" şeklinde kesin bir yargı içerdiği için yanlıştır.
Bu nedenle, yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
