Kalker, jips gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu arazilerde, yer altı sularının etkisiyle oluşan çukurlukların sularla dolmasıyla hangi tip göller meydana gelir?
A) Tektonik göller
B) Karstik göller
C) Buzul gölleri
D) Volkanik göller
Merhaba sevgili öğrencilerim, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: Kalker ve jips gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu arazilerde, yer altı sularının etkisiyle oluşan çukurlukların sularla dolması sonucu oluşan göl tipini bulmamız isteniyor.
Şimdi de şıkları tek tek değerlendirelim:
- A) Tektonik göller: Bu göller, yer kabuğundaki hareketler (faylanma, kırılma, çökme gibi) sonucu oluşan çukurlukların sularla dolmasıyla meydana gelir. Örneğin, Doğu Afrika Rift Vadisi'ndeki göller tektonik göllerdir. Sorudaki kayaç türleri ve oluşum şekliyle ilgisi yoktur.
- B) Karstik göller: İşte bu şık doğru cevaba çok yakın! Kalker (kireçtaşı) ve jips gibi kolay eriyebilen kayaçların bulunduğu bölgelerde, yer altı suları bu kayaçları eriterek çeşitli şekiller (mağaralar, obruklar, dolinler vb.) oluşturur. Bu çukurlukların sularla dolmasıyla karstik göller meydana gelir. Türkiye'deki Salda Gölü ve Acıgöl bu tür göllere örnektir.
- C) Buzul gölleri: Bu göller, buzulların aşındırması veya moren setleri oluşturması sonucu meydana gelir. Özellikle yüksek dağlık bölgelerde ve buzulların etkili olduğu yerlerde görülürler. Sorudaki kayaç türleri ve oluşum şekliyle ilgisi yoktur.
- D) Volkanik göller: Bu göller, volkanik patlamalar sonucu oluşan krater veya kalderaların sularla dolmasıyla meydana gelir. Örneğin, Nemrut Krater Gölü volkanik bir göldür. Sorudaki kayaç türleri ve oluşum şekliyle ilgisi yoktur.
Gördüğünüz gibi, karstik göllerin oluşumu, soruda bahsedilen eriyebilen kayaçlar ve yer altı sularının etkisiyle birebir örtüşmektedir.
Bu nedenle cevap B seçeneğidir.
