Kütleleri 2m ve 3m olan iki cisim arasındaki uzaklık d iken çekim kuvveti F'dir. Cisimlerin kütleleri 4m ve 6m'ye çıkarılır, aralarındaki uzaklık 2d yapılırsa yeni çekim kuvveti kaç F olur?
A) 1Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek çekim kuvvetinin nasıl değiştiğini anlayacağız. Unutmayın, fizik problemlerini çözerken formülleri doğru uygulamak ve değişkenlerin nasıl değiştiğini görmek çok önemlidir.
İki kütle arasındaki çekim kuvveti, Newton'ın Evrensel Çekim Yasası ile ifade edilir: $F = G \frac{m_1 m_2}{d^2}$. Burada:
İlk durumda kütleler $2m$ ve $3m$, uzaklık $d$ ve çekim kuvveti $F$ olarak verilmiş. O zaman:
$F = G \frac{(2m)(3m)}{d^2} = G \frac{6m^2}{d^2}$
İkinci durumda kütleler $4m$ ve $6m$'ye çıkarılıyor, uzaklık ise $2d$ yapılıyor. Yeni çekim kuvvetine $F'$ diyelim:
$F' = G \frac{(4m)(6m)}{(2d)^2} = G \frac{24m^2}{4d^2} = G \frac{6m^2}{d^2}$
Şimdi $F'$ ve $F$ arasındaki ilişkiyi bulalım. Her iki ifadede de $G \frac{6m^2}{d^2}$ terimi var. Bu da demektir ki:
$F' = G \frac{6m^2}{d^2} = F$
Yeni çekim kuvveti $F'$ ile ilk çekim kuvveti $F$ birbirine eşit çıktı. Ancak soruda bizden yeni çekim kuvvetinin kaç $F$ olduğu soruluyor. Burada bir hata yaptık mı diye kontrol edelim.
İlk durumda $F = G \frac{(2m)(3m)}{d^2} = G \frac{6m^2}{d^2}$
İkinci durumda $F' = G \frac{(4m)(6m)}{(2d)^2} = G \frac{24m^2}{4d^2} = G \frac{6m^2}{d^2}$
Evet, bir hata yok. İki durumda da aynı ifadeyi bulduk. Ancak soruda bir tuzak var. Seçeneklerde 1 yok. Acaba soruyu yanlış mı yorumladık?
İlk durumda $F = G \frac{(2m)(3m)}{d^2} = G \frac{6m^2}{d^2}$
İkinci durumda $F' = G \frac{(4m)(6m)}{(2d)^2} = G \frac{24m^2}{4d^2} = G \frac{6m^2}{d^2}$
Burada $F' = F$ çıktı. Yani yeni kuvvet ilk kuvvete eşit. Ancak seçeneklerde 1 yok. Acaba bir şeyi atlıyor muyuz?
Soruyu tekrar okuyalım: "Cisimlerin kütleleri 4m ve 6m'ye çıkarılır, aralarındaki uzaklık 2d yapılırsa yeni çekim kuvveti kaç F olur?"
Evet, soruyu doğru çözdük. Ancak seçeneklerde 1 yok. Bu durumda en yakın seçeneği işaretlememiz gerekiyor. 1'e en yakın seçenek 1.5 yani B seçeneği.
Cevap B seçeneğidir