"Allah size ancak ölüyü, kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesileni haram kıldı. Bununla birlikte kim mecbur kalırsa, başkasının hakkına tecavüz etmemek ve sınırı aşmamak şartıyla ona günah yoktur." (Bakara, 173)
Bu ayet ışığında uyuşturucu kullanımı hangi gerekçeyle haram kabul edilir?
Sevgili öğrenciler, bu ayet ve benzeri hükümler, İslam'ın temel prensiplerini anlamamız için çok önemlidir. Ayet, bize bazı haramları (yasakları) açıkça belirtirken, İslam hukukunun genel mantığını ve amaçlarını da düşündürmektedir.
Öncelikle, Bakara Suresi 173. ayeti dikkatlice inceleyelim. Ayet, bize "ölüyü, kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesileni" haram kıldığını açıkça belirtiyor. Bu maddelerin haram kılınmasının temelinde yatan ortak bir sebep vardır: İnsan sağlığına zararlı olmaları, pis olmaları veya inanç açısından sakıncalı olmaları.
İslam dini, sadece ayette açıkça belirtilen şeyleri değil, aynı zamanda genel prensiplerine aykırı olan her türlü zararlı şeyi de yasaklar. İslam'ın temel amaçlarından (Makâsıd-ı Şerîa) biri, insanın canını, aklını, neslini, malını ve dinini korumaktır. Bu beş temel değerin korunması, dinin genel ruhunu oluşturur.
Şimdi uyuşturucu kullanımına gelelim. Uyuşturucu maddeler, doğrudan doğruya insanın akıl ve beden sağlığını tahrip eder. Akli dengesini bozar, iradeyi zayıflatır, fiziksel hastalıklara yol açar ve nihayetinde kişinin hayatını tehlikeye atar. Bu durum, İslam'ın korumayı hedeflediği "can" ve "akıl" değerlerine doğrudan bir saldırıdır.
Ayetin sonunda yer alan "kim mecbur kalırsa, başkasının hakkına tecavüz etmemek ve sınırı aşmamak şartıyla ona günah yoktur" ifadesi, zaruret durumlarında bile temel prensiplerin (başkasına zarar vermemek, sınırı aşmamak) korunduğunu gösterir. Bu da İslam'ın genel olarak zarardan kaçınma ve faydayı gözetme ilkesini pekiştirir.
Bu bağlamda, uyuşturucu maddeler, ayette açıkça adı geçmese de, haram kılınan diğer maddelerle aynı "zararlılık" ilkesi üzerinden değerlendirilir. Yani, İslam hukukunda, açıkça adı geçmeyen ancak zararı kesin olan ve dinin temel amaçlarına aykırı olan şeyler de yasak kapsamına alınır. Bu yönteme "kıyas" (benzetme) veya "istihsan" (hukuki tercih) gibi fıkıh usulü ilkeleriyle ulaşılır.
Seçenekleri değerlendirdiğimizde:
Bu nedenle, uyuşturucu kullanımı, İslam'ın temel değerlerinden olan akıl ve beden sağlığını koruma ilkesi gereğince haram kabul edilir.
Cevap B seçeneğidir.