$(x + \frac{1}{x^2})^9$ ifadesinin açılımındaki sabit terim kaçtır?
A) 0Bir $(a+b)^n$ ifadesinin açılımındaki herhangi bir terim (genel terim) $T_{r+1}$ şu formülle bulunur:
$T_{r+1} = \binom{n}{r} a^{n-r} b^r$
Verilen ifade $(x + \frac{1}{x^2})^9$ şeklindedir.
Burada:
$n = 9$ (üs)
$a = x$ (ilk terim)
$b = \frac{1}{x^2} = x^{-2}$ (ikinci terim)
Belirlediğimiz değerleri genel terim formülünde yerine koyalım:
$T_{r+1} = \binom{9}{r} (x)^{9-r} (x^{-2})^r$
$T_{r+1} = \binom{9}{r} x^{9-r} x^{-2r}$
Üslü sayılar kuralına göre, tabanlar aynı olduğunda üsler toplanır ($x^m \cdot x^k = x^{m+k}$):
$T_{r+1} = \binom{9}{r} x^{(9-r) + (-2r)}$
$T_{r+1} = \binom{9}{r} x^{9-3r}$
Sabit terim, $x$ değişkenini içermeyen terimdir, yani $x^0$ terimidir. Bu nedenle, $x$'in üssünü $0$'a eşitlemeliyiz:
$9 - 3r = 0$
$3r = 9$
$r = 3$
Bu $r$ değeri, açılımdaki terimlerden birinin sabit terim olduğunu gösterir, çünkü $r$ bir tam sayıdır ve $0 \le r \le n$ koşulunu sağlar ($0 \le 3 \le 9$).
$r=3$ değerini genel terim formülündeki binom katsayısına ve $x$ terimine yerine koyalım:
Sabit Terim $= \binom{9}{3} x^{9-3(3)}$
Sabit Terim $= \binom{9}{3} x^{9-9}$
Sabit Terim $= \binom{9}{3} x^0$
Sabit Terim $= \binom{9}{3} \times 1$
Şimdi $\binom{9}{3}$ değerini hesaplayalım:
$\binom{9}{3} = \frac{9!}{3!(9-3)!} = \frac{9!}{3!6!} = \frac{9 \times 8 \times 7 \times 6!}{3 \times 2 \times 1 \times 6!} = \frac{9 \times 8 \times 7}{3 \times 2 \times 1}$
$\binom{9}{3} = \frac{504}{6} = 84$
Bu durumda, açılımdaki sabit terim $84$'tür.
Cevap A seçeneğidir.