7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "dolaylama" vardır?
A) Beyaz perdenin genç yıldızı ödül aldı
B) Yemekte tuz yerine baharat kullandı
C) Çocuklar bahçede top oynuyor
D) Kitabın son sayfasını okudum
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuzda "dolaylama" kavramını öğrenecek ve cümlelerde nasıl kullanıldığını inceleyeceğiz. Dolaylama, bir sözcükle anlatılabilecek bir kavramı, birden çok sözcükle, o kavramın belirgin özelliklerini veya çağrıştırdığı şeyleri kullanarak anlatma sanatıdır. Amacı, anlatımı daha etkileyici, ilgi çekici veya farklı kılmaktır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Beyaz perdenin genç yıldızı ödül aldı
- Bu cümlede "beyaz perde" ifadesi dikkatimizi çekiyor. "Beyaz perde" aslında "sinema" veya "film sektörü" anlamına gelir. Sinemanın en belirgin özelliklerinden biri olan beyaz perdeyi kullanarak sinemayı dolaylı yoldan anlatmışız. Tek bir kelime (sinema) yerine, birden fazla kelimeyle (beyaz perde) anlatım yapıldığı için burada "dolaylama" vardır.
- B) Yemekte tuz yerine baharat kullandı
- Bu cümlede "tuz" ve "baharat" kelimeleri doğrudan kendi anlamlarında kullanılmıştır. Herhangi bir kavramı dolaylı yoldan anlatan bir ifade bulunmamaktadır. Bu nedenle dolaylama yoktur.
- C) Çocuklar bahçede top oynuyor
- Bu cümlede geçen "çocuklar", "bahçe" ve "top" kelimeleri de kendi gerçek anlamlarında kullanılmıştır. Hiçbir kelime grubu, başka bir kavramı dolaylı yoldan anlatmak için kullanılmamıştır. Bu nedenle dolaylama yoktur.
- D) Kitabın son sayfasını okudum
- Bu cümlede "kitap" ve "sayfa" kelimeleri de doğrudan kendi anlamlarında kullanılmıştır. Herhangi bir kavramı dolaylı yoldan anlatan bir ifade bulunmamaktadır. Bu nedenle dolaylama yoktur.
Gördüğümüz gibi, sadece A seçeneğinde "sinema" yerine "beyaz perde" ifadesi kullanılarak bir dolaylama yapılmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
