Bir yayı 0,2 m sıkıştırmak için 40 J iş yapılıyor. Buna göre yay sabiti (k) kaç N/m'dir?
A) 1000Sevgili öğrenciler, bu soruda bir yayı sıkıştırmak için yapılan iş miktarını ve sıkışma miktarını biliyoruz. Bizden yay sabiti ($k$) isteniyor. Bu tür sorularda, yayda depolanan potansiyel enerji veya yayı sıkıştırmak/germek için yapılan iş formülünü kullanırız. Haydi adım adım çözelim!
Bir yayı $x$ kadar sıkıştırmak veya germek için yapılan iş ($W$) ya da yayda depolanan esneklik potansiyel enerjisi ($E_p$) şu formülle bulunur:
$W = E_p = \frac{1}{2}kx^2$
Burada $k$ yay sabiti, $x$ ise yayın sıkışma veya gerilme miktarıdır.
Formülümüz $W = \frac{1}{2}kx^2$ olduğuna göre, verilen değerleri yerine yazalım:
$40 \text{ J} = \frac{1}{2} \cdot k \cdot (0.2 \text{ m})^2$
Öncelikle $0.2^2$ işlemini yapalım:
$(0.2)^2 = 0.2 \times 0.2 = 0.04$
Şimdi bu değeri denklemde yerine yazalım:
$40 = \frac{1}{2} \cdot k \cdot 0.04$
Denklemi basitleştirelim:
$40 = k \cdot \frac{0.04}{2}$
$40 = k \cdot 0.02$
Şimdi $k$'yı yalnız bırakmak için her iki tarafı $0.02$'ye bölelim:
$k = \frac{40}{0.02}$
Bu işlemi daha kolay yapmak için ondalık sayıyı kesre çevirebiliriz veya pay ve paydayı 100 ile çarpabiliriz:
$k = \frac{40}{\frac{2}{100}}$
$k = 40 \times \frac{100}{2}$
$k = 20 \times 100$
$k = 2000 \text{ N/m}$
Buna göre yay sabiti $2000 \text{ N/m}$'dir.
Cevap B seçeneğidir.