🎓 Protista alemi (Amip, Öglena, Paramesyum, Algler, Cıvık mantarlar) Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, Protista aleminin temel özelliklerini, Amip, Öglena, Paramesyum, Algler ve Cıvık Mantarlar gibi önemli protist gruplarını ve bu canlıların yaşam şekillerini anlamanıza yardımcı olacaktır.
📌 Protista Aleminin Genel Özellikleri
Protista alemi, ökaryot hücre yapısına sahip, tek hücreli veya çok hücreli olabilen canlıları içerir. Genellikle nemli ortamlarda yaşarlar.
- Ökaryot hücre yapısına sahiptirler (çekirdek ve zarlı organelleri bulunur).
- Tek hücreli, koloni halinde veya çok hücreli olabilirler.
- Ototrof (fotosentetik) veya heterotrof (besinlerini dışarıdan alan) olabilirler.
- Eşeyli veya eşeysiz üreyebilirler.
- Nemli ortamlarda yaşarlar (su, toprak, diğer canlıların vücutları).
⚠️ Dikkat: Protistalar, hayvanlar, bitkiler ve mantarlar alemlerine dahil edilemeyen ökaryot canlıları kapsar.
📌 Amip
Amip, yalancı ayaklar (pseudopod) aracılığıyla hareket eden ve beslenen tek hücreli bir protisttir.
- Yalancı ayaklarla (pseudopod) hareket eder ve besinlerini yakalar.
- Fagositoz yoluyla beslenir (besinleri hücre içine alır).
- Kontraktil koful sayesinde fazla suyu dışarı atar.
- Çoğunlukla eşeysiz ürerler (ikiye bölünme).
💡 İpucu: Amip, şekil değiştirebilen bir hücreye sahiptir.
📌 Öglena
Öglena, hem ototrof (fotosentez yapabilen) hem de heterotrof (besinlerini dışarıdan alan) olabilen tek hücreli bir protisttir.
- Kloroplastları sayesinde fotosentez yapabilir (ototrof).
- Işık olmadığında dışarıdan besin alabilir (heterotrof).
- Kamçı (flagellum) ile hareket eder.
- Göz lekesi (stigma) ışığa yönelmesini sağlar.
⚠️ Dikkat: Öglena, hem bitki hem de hayvan benzeri özellikler gösterir.
📌 Paramesyum
Paramesyum, silleri (cilia) sayesinde hareket eden ve beslenen tek hücreli bir protisttir.
- Sillerle (cilia) hareket eder ve besinleri ağız boşluğuna doğru iter.
- Besin kofulu içinde sindirim yapar.
- Kontraktil koful sayesinde fazla suyu dışarı atar.
- Eşeyli (konjugasyon) ve eşeysiz (ikiye bölünme) üreyebilir.
💡 İpucu: Paramesyum, terliksi hayvan olarak da bilinir.
📌 Algler
Algler, fotosentez yapan, tek hücreli veya çok hücreli olabilen protistlerdir. Su ekosistemlerinde önemli rol oynarlar.
- Fotosentez yaparak oksijen üretirler.
- Tek hücreli (örneğin, diyatomlar) veya çok hücreli (örneğin, su yosunları) olabilirler.
- Su ekosistemlerinde besin zincirinin temelini oluştururlar.
- Kırmızı algler, kahverengi algler ve yeşil algler gibi farklı türleri vardır.
⚠️ Dikkat: Algler, bitkilere benzer şekilde fotosentez yaparlar, ancak bitkilerden daha basittirler.
📌 Cıvık Mantarlar
Cıvık mantarlar, nemli ortamlarda yaşayan, hareket edebilen ve besinlerini fagositoz yoluyla alan protistlerdir.
- Hareket edebilir ve besinlerini fagositoz yoluyla alabilirler.
- Genellikle çürümüş bitki materyalleri üzerinde yaşarlar.
- Plasmodium adı verilen çok çekirdekli bir yapı oluşturabilirler.
- Sporlar aracılığıyla ürerler.
💡 İpucu: Cıvık mantarlar, mantarlara benzerler, ancak mantarlar alemine dahil değildirler.
