10. Aşağıdaki araştırma sorularından hangisi istatistiksel olarak araştırılamaz?
A) Sınıfımızdaki öğrencilerin en sevdiği ders nedir?
B) Okulumuzdaki öğrencilerin ağırlık ortalaması kaçtır?
C) Matematik dersi Türkçe dersinden daha mı güzeldir?
D) Mahallemizdeki evlerin ortalama oda sayısı kaçtır?
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, istatistiksel olarak araştırılabilecek ve araştırılamayacak sorular arasındaki farkı anlamamız gerekiyor. İstatistiksel bir araştırma sorusu, veri toplayarak, bu verileri analiz ederek ve sonuçları yorumlayarak cevaplanabilen bir sorudur. Toplanan verilerin değişkenlik göstermesi ve ölçülebilir veya kategorize edilebilir olması önemlidir.
- A) Sınıfımızdaki öğrencilerin en sevdiği ders nedir?
- Bu soru istatistiksel olarak araştırılabilir. Her öğrenciye en sevdiği ders sorulur ve alınan cevaplar (Matematik, Türkçe, Fen Bilgisi vb.) kaydedilir. Daha sonra hangi dersin kaç öğrenci tarafından sevildiği sayılır ve en çok tercih edilen ders belirlenir. Bu bir frekans analizi ve mod bulma işlemidir.
- B) Okulumuzdaki öğrencilerin ağırlık ortalaması kaçtır?
- Bu soru da istatistiksel olarak araştırılabilir. Okuldaki öğrencilerin (veya örneklem olarak seçilen bir grubun) ağırlıkları ölçülür. Elde edilen sayısal veriler toplanır ve öğrenci sayısına bölünerek ağırlık ortalaması (aritmetik ortalama) hesaplanır.
- C) Matematik dersi Türkçe dersinden daha mı güzeldir?
- Bu soru istatistiksel olarak araştırılamaz. "Güzellik" veya "daha iyi olma" gibi kavramlar kişisel tercihlere ve öznel yargılara dayanır. İstatistik, insanların bu dersler hakkındaki tercihlerini (örneğin, "Matematik mi daha çok seviyorsunuz, Türkçe mi?") ölçebilir ve bu tercihlerin dağılımını gösterebilir. Ancak, bir dersin diğerinden "daha güzel" olup olmadığına dair objektif, evrensel bir gerçeği istatistiksel olarak kanıtlayamaz. Bu bir değer yargısıdır ve istatistik değer yargılarını ölçmez, veriye dayalı olguları inceler.
- D) Mahallemizdeki evlerin ortalama oda sayısı kaçtır?
- Bu soru istatistiksel olarak araştırılabilir. Mahalledeki evlerin (veya örneklem olarak seçilen evlerin) oda sayıları tek tek belirlenir. Elde edilen sayısal veriler toplanır ve ev sayısına bölünerek ortalama oda sayısı hesaplanır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, A, B ve D seçeneklerindeki sorular somut, ölçülebilir veya kategorize edilebilir verilere dayanırken, C seçeneğindeki soru tamamen öznel bir yargıya dayanmaktadır ve istatistiksel yöntemlerle objektif bir şekilde cevaplanamaz.
Cevap C seçeneğidir.
