İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türklerin yazılı kültüründe önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu değişikliklerden biri değildir?
A) Göktürk alfabesinden Arap alfabesine geçiş
B) Uygur yazısının tamamen terk edilmesi
C) Dini metinlerin Türkçeye çevrilmesi
D) Bilimsel eserlerin Arapça yazılması
Sevgili öğrenciler, bu soruda İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türklerin yazılı kültüründe meydana gelen değişikliklerden biri olmayanı bulmamız isteniyor. Her seçeneği tek tek inceleyelim:
- A) Göktürk alfabesinden Arap alfabesine geçiş: İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türkler, kutsal kitapları Kur'an'ın ve İslam medeniyetinin dili olan Arapçayı ve dolayısıyla Arap alfabesini öğrenmeye başladılar. Zamanla Arap alfabesi, Türkçenin yazımında yaygınlaşarak Göktürk alfabesinin yerini aldı. Bu, gerçekleşen bir değişikliktir.
- B) Uygur yazısının tamamen terk edilmesi: İslamiyet'in kabulüyle Arap alfabesi yaygınlaşsa da, Uygur yazısı hemen ve tamamen terk edilmemiştir. Özellikle Karahanlılar döneminde ve sonrasında bile Uygur yazısı, hem resmi yazışmalarda hem de edebi eserlerde bir süre daha kullanılmaya devam etmiştir. Hatta Moğol İmparatorluğu döneminde bile Uygur yazısı önemli bir rol oynamıştır. Bu ifade, "tamamen terk edilmesi" kısmı nedeniyle yanlış bir bilgidir ve aradığımız cevap budur.
- C) Dini metinlerin Türkçeye çevrilmesi: İslamiyet'in Türkler arasında yayılması ve anlaşılması için dini metinlerin (Kur'an tefsirleri, hadisler, fıkıh kitapları vb.) Türkçeye çevrilmesi büyük önem taşımıştır. Bu sayede halk, dinin esaslarını kendi dilinde öğrenme fırsatı bulmuştur. Bu, gerçekleşen bir değişikliktir.
- D) Bilimsel eserlerin Arapça yazılması: İslam medeniyetinde Arapça, bilim ve felsefe dili olarak kabul görmüştü. Türk bilim insanları da, eserlerinin daha geniş bir coğrafyada okunup anlaşılması ve İslam dünyasının bilimsel birikimine katkıda bulunmak amacıyla birçok bilimsel eserlerini Arapça kaleme almışlardır. Bu, gerçekleşen bir değişikliktir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, Uygur yazısının İslamiyet'in kabulüyle birlikte tamamen terk edildiği bilgisi doğru değildir. Uygur yazısı, Arap alfabesinin yaygınlaşmasına rağmen belli bir süre daha varlığını sürdürmüştür.
Cevap B seçeneğidir.
