Coğrafyanın "iklim bilimi" olarak adlandırılan alt dalı, aşağıdaki konulardan hangisiyle doğrudan ilgilenmez?
A) Sıcaklık dağılışını etkileyen faktörler
B) Basınç merkezlerinin oluşumu
C) Akarsu rejimlerinin düzenliliği
D) Rüzgarların yön ve hızları
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, coğrafyanın "iklim bilimi" olarak adlandırılan alt dalının (klimatoloji) hangi konuyla doğrudan ilgilenmediğini bulmamız isteniyor. İklim bilimi, bir yerdeki uzun süreli atmosfer olaylarını, yani iklimi ve bu iklimi oluşturan unsurları inceleyen bilim dalıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sıcaklık dağılışını etkileyen faktörler: Sıcaklık, iklimin en temel unsurlarından biridir. Enlem, yükselti, denizellik-karasallık, okyanus akıntıları gibi faktörler sıcaklık dağılışını doğrudan etkiler. Bu nedenle, sıcaklık dağılışı ve onu etkileyen faktörler iklim biliminin doğrudan ilgi alanıdır.
- B) Basınç merkezlerinin oluşumu: Atmosfer basıncı, iklim elemanlarından biridir ve rüzgarların oluşumunda, hava kütlelerinin hareketinde kilit rol oynar. Alçak ve yüksek basınç merkezlerinin oluşumu, iklim biliminin temel konularındandır.
- C) Akarsu rejimlerinin düzenliliği: Akarsu rejimleri, bir akarsuyun yıl içindeki akım miktarındaki değişimleri ifade eder. Akarsu rejimleri üzerinde yağış miktarı ve dağılışı (yani iklim) etkili olsa da, akarsuların kendisi, akışları, taşıdıkları su miktarı ve rejimleri doğrudan "hidrografya" (sular coğrafyası) veya "hidroloji" biliminin konusudur. İklim bilimi, yağışın oluşumu ve dağılışı ile ilgilenir, ancak bu yağışın yeryüzündeki akarsularda nasıl bir akış düzeni oluşturduğu iklim biliminin doğrudan değil, dolaylı ilgi alanıdır.
- D) Rüzgarların yön ve hızları: Rüzgarlar, atmosfer basıncı farklılıklarından doğan ve iklimi şekillendiren önemli bir atmosfer olayıdır. Rüzgarların yönü, hızı, oluşumu ve dağılışı iklim biliminin doğrudan inceleme konularındandır.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçenekleri iklim biliminin temel konularıdır. Ancak C seçeneğindeki akarsu rejimleri, iklimden etkilenmekle birlikte, doğrudan sular coğrafyasının (hidrografya) konusudur.
Cevap C seçeneğidir.
