Bir hücrede oksijenli solunum sırasında, bir molekül glikozun tamamen parçalanması sonucu toplam 38 ATP üretilmektedir. Bu ATP'lerin 2'si glikoliz, 2'si Krebs döngüsü ve 34'ü ETS evresinde üretilir.
Buna göre, ETS evresinde üretilen ATP'lerin kaynağı temel olarak aşağıdakilerden hangisidir?
A) Substrat düzeyinde fosforilasyon
B) Oksidatif fosforilasyon
C) Fotofosforilasyon
D) Kemosentetik fosforilasyon
Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek ETS evresinde üretilen ATP'lerin kaynağını net bir şekilde anlayalım.
Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım ve önemli noktaları belirleyelim:
- Bir glikoz molekülünden toplam 38 ATP üretiliyor.
- Bu ATP'lerin 2'si glikoliz, 2'si Krebs döngüsü ve 34'ü ETS'de üretiliyor.
- Soru, ETS evresinde üretilen ATP'lerin temel kaynağını soruyor.
Şimdi seçenekleri inceleyelim ve neden doğru veya yanlış olduklarını açıklayalım:
- A) Substrat düzeyinde fosforilasyon: Bu olayda, bir substrattan doğrudan fosfat grubu (P) transfer edilerek ATP üretilir. Glikoliz ve Krebs döngüsünde az miktarda ATP bu şekilde üretilir, ancak ETS'deki temel ATP üretim mekanizması bu değildir.
- B) Oksidatif fosforilasyon: ETS'de, NADH ve FADH2 moleküllerinden gelen elektronlar bir dizi proteinden geçerek oksijene aktarılır. Bu elektron transferi sırasında protonlar (H+) zarlar arası boşluğa pompalanır ve bir proton gradyanı oluşturulur. Daha sonra, bu protonlar ATP sentaz enzimi aracılığıyla geri dönerken ATP üretilir. İşte bu olaya oksidatif fosforilasyon denir ve ETS'deki temel ATP üretim mekanizmasıdır.
- C) Fotofosforilasyon: Bu olay fotosentezde, ışık enerjisi kullanılarak ATP üretilmesidir. Oksijenli solunumla ilgisi yoktur.
- D) Kemosentetik fosforilasyon: Bu olay bazı bakterilerde, inorganik maddelerin oksidasyonuyla elde edilen enerji kullanılarak ATP üretilmesidir. Oksijenli solunumla ilgisi yoktur.
Gördüğümüz gibi, ETS evresinde üretilen ATP'lerin temel kaynağı oksidatif fosforilasyondur. Çünkü ETS'de elektron taşıma zinciri ve kemiosmoz yoluyla büyük miktarda ATP üretilir.
Cevap B seçeneğidir.
