Ali, sabah erkenden kalktı. Çünkü güneş doğmadan önce yürüyüş yapmak istiyordu. İşe zamanında yetişmek için hızlıca hazırlandı. Yolda güzel bir manzara gördü ve durup fotoğraf çekti.
Bu parçada kaç tane amaç-sonuç cümlesi vardır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle Türkçe'deki önemli konulardan biri olan "amaç-sonuç cümleleri"ni inceleyeceğiz. Bir cümlenin amaç-sonuç cümlesi olup olmadığını anlamak için, yapılan eylemin hangi maksatla, hangi hedefle yapıldığını sorgulamamız gerekir. Genellikle "için", "üzere", "-mek amacıyla", "-mek üzere", "diye" gibi ifadelerle kurulurlar.
Şimdi verilen parçayı adım adım inceleyelim:
- "Ali, sabah erkenden kalktı. Çünkü güneş doğmadan önce yürüyüş yapmak istiyordu."
- Bu cümlede Ali'nin erken kalkmasının sebebi "güneş doğmadan önce yürüyüş yapmak istemesi"dir. "Çünkü" bağlacı bir eylemin nedenini bildirdiği için bu bir sebep-sonuç cümlesidir. Amaç-sonuç cümlesi değildir.
- "İşe zamanında yetişmek için hızlıca hazırlandı."
- Ali'nin "hızlıca hazırlanma" eyleminin amacı nedir? "İşe zamanında yetişmek". Burada "için" edatı, eylemin amacını açıkça belirtmektedir. Dolayısıyla bu, bir amaç-sonuç cümlesidir. (1. amaç-sonuç cümlesi)
- "Yolda güzel bir manzara gördü ve durup fotoğraf çekti."
- Bu cümlede "durup" eylemi, hangi amaçla yapılmıştır? "Fotoğraf çekmek" amacıyla. Yani Ali, fotoğraf çekmek için durmuştur. "Durup" zarf-fiili burada "fotoğraf çekmek amacıyla durdu" anlamını taşımaktadır. Bu da bir amaç-sonuç cümlesidir. (2. amaç-sonuç cümlesi)
Parçada toplamda 2 tane amaç-sonuç cümlesi bulunmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.