Sevgili öğrenciler, bu soru Orta Asya'da kurulan ilk Türk devletlerinin Çin ile olan ilişkilerini ve Çin Seddi gibi tarihi yapıların nedenlerini anlamamız için çok önemli. Çin Seddi, Çin'i kuzeyden gelen göçebe kavimlerin akınlarından korumak amacıyla inşa edilmiş devasa bir savunma hattıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- A) Göktürk Kağanlığı: Göktürk Kağanlığı, M.S. 6. yüzyılda kurulmuş ve Çin ile güçlü siyasi ve askeri ilişkiler kurmuş, hatta zaman zaman Çin'i vergiye bağlamış bir devlettir. Ancak Çin Seddi'nin yapımına neden olan ilk ve en büyük tehdit Göktürklerden çok daha önceki bir döneme aittir. Bu nedenle Göktürk Kağanlığı doğru cevap değildir.
- B) Uygur Kağanlığı: Uygur Kağanlığı, Göktürk Kağanlığı'ndan sonra, M.S. 8. yüzyılda kurulmuştur. Onlar da Çin ile ticari ve siyasi ilişkiler içinde olmuşlardır. Ancak Çin Seddi'nin inşasına yol açan tehdit, Uygurların ortaya çıkışından çok daha eski bir döneme aittir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
- C) Hun İmparatorluğu: Hunlar (Çin kaynaklarında Hiung-nu olarak geçer), M.Ö. 3. yüzyıldan itibaren Çin'in kuzey sınırları için büyük ve sürekli bir tehdit oluşturmuşlardır. Hun akınları o kadar şiddetli ve yıkıcı olmuştur ki, Çin İmparatoru Qin Shi Huang, ülkesini bu akınlardan korumak amacıyla mevcut duvarları birleştirerek ve yeni bölümler ekleyerek Çin Seddi'ni inşa ettirmiştir. Seddin temel amacı, Hunların saldırılarını durdurmak ve Çin topraklarını güvence altına almaktı. Bu nedenle Hun İmparatorluğu, Çin Seddi'nin yapılmasına neden olan en önemli Türk devletidir.
- D) Karahanlılar: Karahanlılar, M.S. 9. yüzyılda Orta Asya'da kurulmuş ve İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk devletlerinden biridir. Onların faaliyet alanı daha çok Orta Asya içleri ve batısıdır. Çin Seddi'nin inşasıyla veya Çin'e yönelik büyük tehditlerle doğrudan bir bağlantıları yoktur. Bu seçenek de yanlıştır.
Gördüğümüz gibi, Çin Seddi'nin inşa edilmesinin temel nedeni, Çin'in kuzeyinden gelen güçlü ve sürekli Hun akınlarıdır. Hunlar, Çin tarihinde derin izler bırakmış ve Çin'in savunma stratejilerini kökten değiştirmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
