1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır?
A) Ayşe, okula koşarak gitti.
B) Kalem, defter, silgi aldım.
C) Ders çalıştım, sonra oyun oynadım.
D) Yaşlı, kadına yardım etti.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, virgülün farklı kullanım alanlarından biri olan "sıralı cümleleri ayırma" görevini bulacağız. Öncelikle sıralı cümlenin ne olduğunu hatırlayalım:
- Sıralı Cümle Nedir? Birden fazla yüklemi olan, anlamca birbirini tamamlayan ve virgül veya noktalı virgülle ayrılan cümlelerdir. Her bir yüklem, ayrı bir yargı (eylem veya durum) bildirir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ayşe, okula koşarak gitti. Bu cümlede tek bir yüklem vardır: "gitti". "Ayşe" kelimesinden sonra gelen virgül, özneyi (Ayşe) belirtmek veya vurgulamak için kullanılmıştır. Bu bir sıralı cümle değildir.
- B) Kalem, defter, silgi aldım. Bu cümlede de tek bir yüklem vardır: "aldım". Virgüller, cümlede eş görevli kelimeleri (kalem, defter, silgi) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu da bir sıralı cümle değildir.
- C) Ders çalıştım, sonra oyun oynadım. Bu cümleyi incelediğimizde iki farklı yargı ve dolayısıyla iki farklı yüklem görüyoruz: Birinci yargı "Ders çalıştım." (Yüklem: çalıştım), ikinci yargı "sonra oyun oynadım." (Yüklem: oynadım). İki ayrı yargı bildiren bu cümleler, anlamca birbirini tamamlamış ve aralarına virgül konularak ayrılmıştır. İşte bu, virgülün sıralı cümleleri ayırma görevidir.
- D) Yaşlı, kadına yardım etti. Bu cümlede tek bir yüklem vardır: "etti". "Yaşlı" kelimesi burada bir sıfat değil, "yaşlı kişi" anlamında bir isim olarak kullanılmış ve cümlenin öznesidir. Virgül, özneyi vurgulamak veya anlam karışıklığını önlemek için kullanılmıştır. Bu da bir sıralı cümle değildir.
Bu incelemeler sonucunda, virgülün sıralı cümleleri ayırmak için kullanıldığı seçeneğin C olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
