Bir bölgede nüfusun dağılışını etkileyen beşeri faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Sanayi tesislerinin varlığı
B) Tarım alanlarının genişliği
C) Yer şekillerinin engebeli olması
D) Ulaşım ağının gelişmişliği
Sevgili öğrenciler, bu soruda nüfusun dağılışını etkileyen faktörleri doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Nüfusun dağılışını etkileyen faktörler genellikle iki ana başlık altında incelenir:
- Beşeri (İnsani) Faktörler: İnsanların faaliyetleri ve oluşturduğu koşullar sonucu ortaya çıkan faktörlerdir. Örneğin; sanayi, tarım, ticaret, ulaşım, madencilik, turizm gibi ekonomik faaliyetler veya siyasi durumlar.
- Fiziki (Doğal) Faktörler: Doğanın kendiliğinden var olan özellikleri ve koşullarıdır. Örneğin; iklim, yer şekilleri, su kaynakları, toprak verimliliği, bitki örtüsü gibi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sanayi tesislerinin varlığı: Sanayi, insanların kurduğu fabrikalar ve üretim faaliyetleridir. Sanayi tesisleri, iş imkanları sağlayarak insanları o bölgelere çeker ve nüfusun yoğunlaşmasına neden olur. Bu, açıkça bir beşeri faktördür.
- B) Tarım alanlarının genişliği: Tarım, insanların toprağı işleyerek ürün elde etme faaliyetidir. Geniş ve verimli tarım alanları, geçim kaynağı sağlayarak nüfusun o bölgelerde yerleşmesini teşvik eder. Bu da bir beşeri faktördür.
- C) Yer şekillerinin engebeli olması: Yer şekilleri (dağlar, ovalar, platolar, engebeli araziler gibi) doğanın kendiliğinden var olan özellikleridir. İnsanlar tarafından oluşturulmazlar. Engebeli yerler genellikle yerleşimi zorlaştırır ve nüfusun seyrek olmasına neden olur. Bu, bir fiziki (doğal) faktördür.
- D) Ulaşım ağının gelişmişliği: Ulaşım ağları (yollar, köprüler, demiryolları, limanlar vb.) insanlar tarafından inşa edilir ve geliştirilir. Gelişmiş ulaşım ağları, bir bölgenin diğer bölgelerle bağlantısını kolaylaştırır, ticareti ve erişimi artırır, bu da nüfusun o bölgelerde yoğunlaşmasına katkıda bulunur. Bu da bir beşeri faktördür.
Soru, nüfusun dağılışını etkileyen beşeri faktörler arasında hangisinin yer almadığını sormaktadır. Yukarıdaki incelemelerimize göre, "yer şekillerinin engebeli olması" beşeri değil, fiziki bir faktördür.
Cevap C seçeneğidir.
