Sempatik sinir sisteminin aktive olduğu durumlarda böbreküstü bezlerinin öz bölgesinden salgılanan hormonların etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Bronşlarda genişleme
B) Bağırsak hareketlerinde yavaşlama
C) Ter bezlerinde aktivite artışı
D) Göz yaşı salgısında artış
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, sempatik sinir sisteminin aktifleştiği durumlarda böbreküstü bezlerinin öz bölgesinden (medulla) salgılanan hormonların (adrenalin ve noradrenalin) vücuttaki etkilerini ve bu etkilerden hangisinin bu duruma ait olmadığını anlamamız isteniyor. Sempatik sinir sistemi, vücudumuzu "savaş ya da kaç" tepkisine hazırlayan sistemdir. Bu hormonlar da bu tepkinin anahtar oyuncularıdır.
- Sempatik Sinir Sistemi ve Böbreküstü Bezleri: Sempatik sinir sistemi aktifleştiğinde, böbreküstü bezlerinin öz bölgesinden (adrenal medulla) adrenalin (epinefrin) ve noradrenalin (norepinefrin) hormonları kana salgılanır. Bu hormonlar, sempatik sinir sisteminin etkilerini taklit ederek veya güçlendirerek vücudu acil durumlara hazırlar.
- "Savaş ya da Kaç" Tepkisi: Bu tepki, vücudun tehlike anında hızla tepki vermesini sağlamak için enerji kaynaklarını mobilize eder, duyu organlarını keskinleştirir ve hayati olmayan fonksiyonları baskılar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bronşlarda genişleme: Adrenalin ve noradrenalin, akciğerlerdeki bronşları genişleterek daha fazla hava alımını sağlar. Bu, kaslara daha fazla oksijen gitmesi ve enerji üretimi için hayati öneme sahiptir. Dolayısıyla bu etki, sempatik aktivasyonun bir sonucudur.
- B) Bağırsak hareketlerinde yavaşlama: "Savaş ya da kaç" durumunda sindirim sistemi gibi hayati olmayan fonksiyonlar yavaşlatılır veya durdurulur. Kan akışı sindirim organlarından kaslara ve beyne yönlendirilir. Bu nedenle bağırsak hareketlerinde yavaşlama, sempatik aktivasyonun beklenen bir etkisidir.
- C) Ter bezlerinde aktivite artışı: Sempatik sinir sistemi, vücut ısısını düzenlemek ve aşırı efor veya stres durumunda vücudu soğutmak için ter bezlerinin aktivitesini artırır. Bu da sempatik aktivasyonun bir sonucudur.
- D) Göz yaşı salgısında artış: Göz yaşı salgısının artması (lakrimasyon), genellikle parasempatik sinir sisteminin bir fonksiyonudur. Sempatik sinir sistemi genellikle göz yaşı salgısını azaltma veya üzerinde çok az etki gösterme eğilimindedir. "Savaş ya da kaç" tepkisi sırasında göz yaşı salgısında artış beklenen bir durum değildir; aksine, bu tür durumlarda vücut enerjiyi korumak için bu tür salgıları azaltma eğilimindedir.
Bu durumda, sempatik sinir sisteminin aktive olduğu durumlarda böbreküstü bezlerinin öz bölgesinden salgılanan hormonların etkileri arasında göz yaşı salgısında artış yer almaz.
Cevap D seçeneğidir.
